56پيش از هر كس اين فرشتگان بودند كه با عظمت و اسرار سرزمين مكه و حج آشنا شدند و از همان ابتدا به عشق آن دل سپردند و نخستين خيل حاجيان حرم را تشكيل دادند:
«وَكانَ اوّلُ ما حَجّتْ اليه المَلائِكةُ» . 1
آدم ابوالبشر ده‌ها بار حج خانه خدا به‌جا آورد 2 و براى تشرف به اين سرزمين پا را برهنه كرد تا به گنج‌هاى پنهان و درس‌هاى بى‌پايان و اسرار و رموز وصف‌ناپذير اين سرزمين دست يابد.
اگر جبرئيل، مناسك اين سرزمين و نحوه پا نهادن و راه رفتن و پاس داشتن حرمت آن را به آدم نمى‌آموخت 3، او نيز توان بهره گرفتن از اين سرزمين و مناسك حج را نداشت.
ابليس نيز پس از ماجراى «گندم»، «بهشت» و «هبوط»، اين بار در مسير حج بر آدم آشكار شد. آيا اين خود شباهت موقعيت بهشت و موقعيت سرزمين مكه را نمى‌رساند؟! محروميت از بركات و درس‌هاى حج به همان اندازه براى ابليس اهميت دارد كه خروج آدم از بهشت براى او مقصد و هدف بود.
اگر در گذشته فقط پيامبران خدا در پى اسرار و درس‌هاى بزرگ حج بودند، امروزه به بركت اسلام، اهميت حج روشن شده و همه ساله ميليون‌ها انسان موحد، به طلب اسرار حج، سر بر اين آستان مى‌سايند. ازاين‌رو، رهبر معظم انقلاب، ثمره حج را توحيد و اتحاد اهل قبله و پيروزى بر مستكبران مى‌داند و مى‌فرمايد: