167داشت. منازل اين راه عبارت بودند از: صرصران، قراشه، شط الفرات، كوفه، نجف، متعب، الفرع، مسجدالفرارى، الوامقى، عقبة الشيطان، قاع الرمال، قبة العبادى، ثعلب، خريم، حقوقيه الفيد، شور، شحر، معدن بنى سليم، سليل، عميس، تعب، مسلح. ¹

ابن‌بطوطه كه همراه كاروان حج عراق، به ايران آمده بود، منازل مسير را از مكه به بغداد ثبت كرده است. او مى‌نويسد:

از مكه، بعد از طواف وداع، به «بطن‌مر» رفتيم و از آنجا به عسفان، خليص، وادى‌السمك، بدر، صفرا، شهر مدينه، وادى‌الووس، نجد، حاجر، سميره، جبل‌المخروق، وادى‌الكروش، دژفيد كه در وسط راه بغداد به مكه واقع شده است و تا كوفه دوازده روز راه است. جفر، زرود، ثعلبيه (تا كوفه سه روز راه است)؛ بركةالمرجوم، مشقوق، تنانير، زماله، هيثمين، گردنه عقبةالشيطان كه تنها گذرگاه سخت راه است. واقصه كه آخرين منزل اين راه است كه آب دارد. از آن‌جا تا كوفه آبى نيست. بعد از واقصه به بلوره رسيديم، به محلى معروف به منارةالقرون كه وسط بيابان است و اثرى از آبادى نيست. سپس به وادى عذيب، قادسيه و از آنجا به نجف و پس از زيارت على، قافله به سوى بغداد حركت كرد. ²

راه شام

راه شام به حجاز راه آبادى بود كه بسيارى از حجاج از آن استفاده مى‌كردند؛ از جمله حجاج يمن و ايران، در مزيريب كه اولين نقطه پس از حركت از شام است، به كاروان حج مى‌پيوستند. در برخى مواقع به‌قدرى تعداد حجاج در مزيريب زياد مى‌شد كه باعث قحطى و كمبود غذا در شهر دمشق مى‌شد. ³ منازل اين راه عبارت بودند از: ذى‌النون، صنمين، أذرعات، الرزقاء، القسطل، قبال، بالعه، الحفير، معان، ذات المثار، المغيثه،