98است»؛ ¹ چنين به‌دست مى‌آيد كه واژه «حائر» در تمامى بناهايى كه به نحوى محصور شده - به منظور پناه‌گاه يا اجتماع مردم و غيره - استعمال مى‌شود.

بنابراين بارگاه ابى‌عبدالله عليه السلام و حوالى نزديك به آن «حائر» ناميده شد، نه به‌دليل طبيعت زمين آنجا - به اين معنا كه حائر همان مكان پست و مُنخَفضى بوده كه امام‌حسين عليه السلام در آن به شهادت رسيدند - و نه به‌خاطر اينكه آب - پس از اقدام متوكل- در آن مكان متحير و سرگردان شد، بلكه به‌خاطر آن بنايى بود كه به نحوى قبر شريف را در برگرفته بود؛ به‌عبارت ديگر حائر به همان ساختمان بارگاه سيدالشهداء كه به‌وسيله ديوار محصور شده بود، اطلاق مى‌شد.

با توجه به آنچه بيان شد؛ كلام مرحوم ابن‌ادريس و به تبع آن علامه حلى و توضيح شهيد اول در اين‌باره، محل تأمل و دقت است.

مرحوم ابن‌ادريس و علامه حلى در مقام تحديد حائر چنين مى‌گويند:

والمراد بالحائر ما دار سور المشهد و المسجد عليه دون ما دار سور البلد عليه، لأنّ ذلك هو الحائر حقيقة، لأنّ الحائر في لسان‌العرب الموضع المطمئن الّذي يحار فيه الماء، قد ذكر ذلك المفيد في الإرشاد في مقتل الحسين عليه السلام لمّا ذكر مَن قُتل معه من أهله فقال: الحائر محيط بهم إلا العبّاس، فإنّه قتل على المسناة. ²

شهيد اول بعد از نقل كلام ابن‌ادريس، مى‌گويد:

أمّا الحائر فقال ابن‌إدريس: «هو ما دار سور المشهد... . لأن الحائر لغة: هو المكان المطمئن و ذلك إنّما هو فيما ذكرناه، و فيه حار الماء»؛ يعني به لما أمر المتوكل بإطلاق الماء على قبرالحسين عليه السلام ليعفيه فكان لايبلغه. ³

كلام ابن‌ادريس و علامه حلى از دو جهت محل تأمل و دقت است: