102
3. واژه حَرَم
حَرَم، در لغت، مخفف شده حرام است. 1 بهعبارت ديگر، اسم و مصدر به معناى اسم مفعول، يعنى ممنوع و منع شده از سوى خداوند متعال است. 2
الحَرم، اسم و معرفه به «الف و لام»، يعنى حرم امن الهى 3 كه گاهى بهصورت معرفه به اضافه - حرمالله - نيز استعمال مىشود.
حرم در اصطلاح، به محدودهاى گفته مىشود كه مقدس، محترم و عدم هتك حرمت آن لازم است؛ بهعبارت ديگر محل امنى براى همه موجودات است؛ بهنحوى كه ورود و زيستن در آن تابع شرايط و حدودى خاص است كه در اماكن ديگر چنين نيست. 4
در روايات اين باب، گاهى از اماكن تخيير مسافر به «حرمالله» و «حرمالرسول» و «حرم اميرالمؤمنين عليه السلام » و «حرمالحسين عليه السلام » تعبير شده است كه شناخت معنا و مفهوم آن اهميت خاصى دارد؛ بنابراين لازم است معنا و مراد از هركدام بهصورت جداگانه بررسى شود:
حرمالله: چنانكه بيان شد مراد از اين واژه، حرم امن الهى و محدودهاى است كه با دربرگرفتن كعبه شريف و بخشى از شهر مكه و اطراف آن، از نظر هندسى، شكلى نامنظم دارد و حدود آن در فصل گذشته بيان شد.
حرم الرسول (ص) : اين واژه نيز محدودهاى است كه رسولاكرم (ص) آنرا مشخص كرد و حرم خويش قرار داد. روايات دال بر اين مطلب و حدود آن در فصل پيشين بررسى شد.
درباره دو واژه ديگر لازم است مقدمهاى بيان كنيم: گاهى به گنبد و بارگاه و صحن