83 بگويى مٰالِكِ يَوْمِ الدِّينِ . در ششم، باب الاخلاص است؛ اخلاصى كه از معرفت به عبوديت و ربوبيت حاصل شده باشد؛ يعنى گفتن إِيّٰاكَ نَعْبُدُ وَ إِيّٰاكَ نَسْتَعِينُ . در هفتم، باب الدعاء و التضرع است؛ چنان‌كه خداوند مى‌فرمايد: أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذٰا دَعٰاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوءَ ¹و اُدْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ ²كه در اينجا همان گفتن اِهْدِنَا الصِّرٰاطَ الْمُسْتَقِيمَ است. درِ هشتم، در پيروى و اقتدا به ارواح پاك و نورانى و هدايت شدن به‌واسطه نور آنان است. اين در، همان گفتن صِرٰاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لاَ الضّٰالِّينَ است. به اين ترتيب، وقتى اين سوره را مى‌خوانى و در اسرار آن درنگ مى‌كنى، هشت درِ بهشت به رويت باز مى‌شود. منظور خداوند در آيه جَنّٰاتِ عَدْنٍ مُفَتَّحَةً لَهُمُ الْأَبْوٰابُ ³ نيز همين است؛ زيرا بهشت‌هاى معارف ربانى، با اين كليدهاى معنوى گشوده شده‌اند و همين، اشاره به معراج روحانى (غيرجسمانى) دارد كه در نماز حاصل مى‌شود. ⁴

خداى سبحان در قرآن كريم درباره نعمت‌هايى كه بر حضرت عيسى(ع) ارزانى داشته است، چنين مى‌فرمايد: وَ إِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ بِإِذْنِي فَتَنْفُخُ فِيهٰا فَتَكُونُ طَيْراً بِإِذْنِي وَ تُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَ الْأَبْرَصَ بِإِذْنِي وَ إِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتىٰ بِإِذْنِي وَ إِذْ كَفَفْتُ بَنِي إِسْرٰائِيلَ عَنْكَ إِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنٰاتِ فَقٰالَ