102اين آيه به صراحت سودمند بودن اسباب طبيعى، مانند اموال يا فرزندان را بيان مىكند؛ زيرا هزينه كردن مال حلال در راه خير، موجب تقرب انسان به خداى سبحان مىشود؛ چنانكه آن حضرت فرموده است: «بهترين اموال صالح، آن است كه از انسان صالح باشد». 1
فرزند صالح نيز سودمند است؛ چنانكه در روايتى از آن حضرت آمده است: «... يا فرزند صالحى كه برايش دعا كند» 2؛ يعنى فرزند صالحى كه دعا مىكند و صدقه دادن در راه خير، سودمند است. به همين دليل خداوند در آيه قبلى مىفرمايد: «جز كسانى كه ايمان بياورند و عمل صالحى انجام دهند». بنابراين ايمان، رمز و نشانه صالح بودن فرزند است. عمل صالح نيز رمز و نماد هدفمندى در هزينه اموال، و در راه مورد رضاى خداوند است.
خداوند سبحان فرزند صالح و عمل او را تقرب مىنامد و ميان اين دو تفاوت قائل نمىشود؛ بهگونهاى كه فقط به عمل صالح توجه نمىكند و براى انجام دهنده آن عمل نيز اهميت قائل است. اما در اين آيه تبيين مىكند كه ارزش معنوى هر عمل با توجه به هدايت و گمراهى عامل آن ارزيابى مىشود و از يكديگر جدايىناپذيرند؛ به همين دليل در آغاز اين آيه مىفرمايد: «اموال و فرزندانتان هرگز شما را نزد ما مقرب نمىسازند، جز كسانى كه ايمان بياورند».
در اين آيه، مؤمن و عمل وى استثنا شده است؛ نه فقط عمل بدون مؤمن