227كريم به اين تقيه اشاره فرموده است: ( وَ قٰالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمٰانَهُ ) ؛ «مرد مؤمنى از آل فرعون كه ايمانش را پنهان مىكرد، گفت». (غافر:28)
معصومين (عليهم السلام ) به اين نوع تقيه سفارش كردهاند؛ چنانكه امام صادق (عليه السلام ) فرمود: «
لادِينَ لِمَن لا تَقَّية لَهَ ». 1
3. تقيه مداراتى
منظور از تقيه مداراتى، حسن معاشرت، مدارا و جلب محبت مخالفان است كه نتيجه آن تحقق وحدت ميان مسلمانان است. براى رسيدن به اين هدف، بايد در نماز جماعت اهلسنت شركت كرد تا آنها پيروان اهلبيت (عليهم السلام ) را مذمت و سرزنش نكنند. معصومين (عليهم السلام ) بر اين قسم از تقيه هم تأكيد و پيروان خود را به آن تشويق مىكردند. «هشامبنحكم» مىگويد:
امام صادق (عليه السلام ) فرمود: «در نماز جماعت آنها شركت كنيد و از مريضهاى آنها عيادت نماييد و در تشييع جنازهشان حاضر شويد و نبايد آنها در انجام عمل خير برشما سبقت بگيرند؛ زيرا شما در انجام عمل خير از آنها سزاوارتريد. به خدا قسم خداوند به چيزى كه محبوبتر از «خباء»، يعنى تقيه باشد، عبادت و پرستش نشده است». 2
تقيهاى كه ما در سرزمين وحى انجام مىدهيم، تقيه مداراتى است؛ براى مثال، مُهر گذاشتن بر اساس سخن پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله ) است كه فرمود: «
جُعِلَتْ لي الاَرضُ مَسجِداً وَطَهُوراً » 3؛ «زمين براى من سجدهگاه و پاككننده قرار داده شده است». ولى بعضى اهلسنت اين عمل را شرك و عبادت بت مىدانند و ما براى جلوگيرى از چنين سخنان بىاساسى، تقيه مىكنيم.