228
عوامل افشاى اسرار
فاش كردن اسرار از ديدگاه اسلام بسيار زشت و عملى نابخشودنى معرفى شده و فاشكننده بسيار مذمت شده است. در زمينه آسيبشناسى افشاى اسرار، عوامل مختلفى مؤثر است كه در اينجا به مهمترين عوامل اشاره مىشود:
1. پر حرفى
كمگويى و گزيدهگويى نشانه حكمت است. زيادهروى در هر كارى ناپسند است و در سخنگفتن محسوستر. انسانهاى زيادهگو خواسته يا ناخواسته براى فعال نگهداشتن خود در صحنه سخن، در پرتگاه افشاى اسرار سقوط مىكنند. على (عليه السلام ) مىفرمايد: «
ايّاكَ وَكَثرَةَ الكَلامِ فَاِنَّهُ يُكثِرُ الزَّلَلَ وَيُورِثُ المَلَل » 1؛ «از كلام زياد بپرهيز. بهدرستى كه كلام زياد لغزشها را زياد مىكند و ملالآور خواهد بود».
على (عليه السلام ) در سخنى ديگر درباره پرحرفى مىفرمايد:
كَثرةُ الكَلامِ تَبسُطُ حَواشِيَه وَتَنقُصُ مَعَانِيَهُ فَلا يُرَى لَه امَدٌ وَلا يَنتَفِعُ بِهِ احَدٌ. 2
پرحرفى حاشيههاى سخن را گسترش و معانى آن را كم مىكند. براى آن پايانى نيست و كسى از آن منتفع نمىگردد.
انسان پرحرف، لغزشهاى كلامىاش بسيار است. يكى از اين لغزشها، گفتن سخنانى است كه به اسرار فردى خود يا ديگر افراد مربوط مىشود. ازاينرو در روايات معصومين (عليهم السلام ) سفارش به سكوت شده است. ايشان سخنگفتن را به نقره و سكوت كردن را به طلا تشبيه كردهاند.
پس اى گوينده عزيز تا مىتوانى سكوت پيشهكن كه سكوت طلاست. چنانچه ضرورت اقتضا كرد كه سخن بگويى، ابتدا خوب فكر كن، بعد شروع به سخنگفتن كن.