256پس از پايان اشغال بغداد، انگليس با دولت عثمانى عراق در تاريخ 30 اكتبر1918 قرارداد آتش‌بس امضا كردند. با اين‌كه غربى‌ها به مردم عراق قول داده بودند در تشكيل حكومت ملّى دلخواه به ايشان كمك مى‌كنند و مثل هميشه به مردم گفته بودند كه حامل پيام صلح و آزادى هستند، امّا زمزمه شروع انقلاب ضد انگليسى از كاظمين به گوش مى‌رسيد. حاكمان غربى براى فريب برخى از مردم ساده‌دل مى‌گفتند كه شروط و قيود انتقال جنازه به عتبات مخصوصاً كاظمين را برخواهند داشت و وضعيت به حالت پيش از جنگ بازمى‌گردد. ¹

پس از اين وعده‌ها، مردم كاظمين با هشدار علما و مراجع اين شهر بيدار شدند؛ ولى بيشتر مردم عراق گويا تسلّط حكومت جديد غيرمسلمان را پذيرفته بودند. انگلستان مى‌خواست در قالب يك همه‌پرسى صورى، عراقى‌ها را فريب دهد و هم‌زمان از تأثيرگذارى بر رأى آنان نيز غافل نبودند تا نتيجه‌اى كه مى‌خواهند، از صندوق رأى بيرون بيايد. خانم گِرترود بِل در صفحه 123 از گزارش خود ²مى‌نويسد:

علما و مراجع در كاظمين با صدور فتوا رأى به تشكيل حكومت غيراسلامى را تحريم كردند. اين فتواها سير همه‌پرسى را تحت تأثير قرار داده است. . . علما تمام تلاش خود را براى ايجاد سوء ظن نسبت به انگليس به كار گرفته‌اند؛ ولى به نظر مى‌رسد نفوذ مستقيم آنان منحصر در كاظمين باشد. . . ³مبالغ زيادى به كاظمين رسيده و احساسات ضد انگليسى اهالى كاظمين سومين شهر شيعى عراق در حال طغيان است؛ چون وقتى از علماى كاظمين درخواست شد كه نظرشان را درباره مفاد و شكل همه‌پرسى اعلام كنند، آنان تهديد كردند هر