116
8. معذور ندانستن عاجز و خطاكار
ابنتيميه مىنويسد:
... عجز براى انسان عذر است، در اينكه خداوند او را عذاب نمىكند درصورتىكه اجتهاد و تلاش كامل داشته باشد و اين بنا بر قول سلف و امامان است در اينكه هر كس در حد توانش تقوا پيشه كند، اگر از شناخت برخى از حق عاجز بماند، به سبب آن عذاب نمىشود. 1
9. استعمال معانى الفاظ شرعى در غير تفسير شرعى
ابنتيميه مىنويسد:
... و اهل بدعتها اگربه مشكلاتى مبتلا مىشوند، به جهت آن است كه ازاين راه اعراض نمودهاند و دين اسلام را براساس مقدماتى بنا كرده و گمان به صحت آن دارند؛يا در دلالت الفاظ و يا در معانى معقول، ولىدر بيان خدا و رسولش تأمل نمىكنند و هرمقدماتى كه با بيان خدا و رسولش مخالفت دارد، گمراهىاست؛ و لذا «احمد» در رساله معروف خود در ردبر كسانى كه به آنچه از قرآن بر ايشان ظاهرشده، تمسك مىكنند، بدون آنكه به بيان پيامبر(ص)وصحابه و تابعين استدلال كنند و نيز در رساله خودبه «ابى عبدالرحمن جرجانى» در رد بر مرجئه سخن بهميان آورده و اين راه ديگر امامان مسلمين است؛ زيراآنان هر گاه راه پيدا كنند، از بيان پيامبر(ص)عدول مىكنند و هر كس از راه تعيينشدهبر خود عدول كند، در بدعتهايى مىافتد كهمضمون آنها آن است كه بر خدا و رسولش چيزىبسته كه نميداند يا غير حق است و اين چيزىاست كه خدا و رسولش آن را حرام نموده است... . 2