162 آموزه‌ها و پيام‌ها

1. مراقب منافقان داخلى و خارجى باشيد.

2. منافقان داخل شهر، مرموزتر و خطرناك‌ترند.

3. منافقان در دنيا و آخرت گرفتار عذاب مى‌شوند.

مساجد خوب و بد در مدينه

لاٰ تَقُمْ فِيهِ أَبَداً لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوىٰ مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيهِ فِيهِ رِجٰالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَ اللّٰهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ . (توبه: 108)

هرگز در آن [مسجد به عبادت] نايست! حتماً مسجدى كه از روز نخست بر پارسايى [و خودنگه‌دارى] بنيانگذارى شده، شايسته‌تر است كه در آن [به عبادت] بايستى؛ در آن مردانى‌اند كه دوست مى‌دارند پاكيزه باشند و خدا پاكيزگان را دوست دارد.

نكته‌ها و اشاره‌ها

1. به گفته برخى مفسران مقصود از مسجد نيكويى كه در اين آيه بدان اشاره شده، مسجد «قُبا» است كه نزديك مسجد «ضِرار» قرار داشت و نخستين مسجدى بود كه در مدينه ساخته شد. ¹ البته احتمال دارد كه مقصود، مسجد پيامبر(ص) در مدينه يا هر مسجدى باشد كه براساس تقوا بنا شود.

2. هرچند خطاب آيه به پيامبر(ص) است، مقصود، همه مسلمانان‌اند. در واقع، خطاب به آن حضرت ازاين‌روست كه وى رهبر و الگوى ديگران است.

3. واژه «أحَق» به معناى «شايسته‌تر و سزاوارتر» است. ولى در اين