240خداى متعال مىتوانست براى زيارت خانه خودش، دوره سال را بگذارد. اگر فقط رفتن و دور خانه طواف كردن و حال و توجه پيدا كردن بود، چه لزومى داشت كه همه مردم دنيا موظف باشند در يك روز، در يك مقطع زمانى و در روزهاى مشخصى، آنجا را زيارت كنند؟ مىگفتند ( وَ أَذِّنْ فِي النّٰاسِ بِالْحَجِّ ) ؛ در دوره سال بيايند؛ هركس هر وقت مىتواند، بيايد حج كند! اين را نگفتند. حج را «ايّام معلومات» قرار دادند؛ زمان مشخص قرار دادند؛ در داخل حج، اجتماعات يكروزه، يك شبه، دو سه روزه قرار دادند؛ خواستند همه، همزمان در آنجا جمع شوند. براى اينكه (لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ) ؛ پس اين منافعى كه مسلمانان در دوران حج بايد شاهد باشند و آن را ببينند، منافعى است كه با حيثيت تجمّع مردم و حالت اجتماع ارتباط پيدا مىكند. اگر اجتماعى تشكيل شود كه در آن ارتباطى نباشد، هزارها تَن بيايند بىارتباط و بىتماس با هم و بدون خبرگيرى از هم، بدون كمك معنوى به هم و بدون همفكرى؛ مقصود حاصل نشده است. چه معنى دارد كه عدهاى را يكجا جمع كنند، در حالى كه از آن جمع شدن، هيچ فايدهاى براى آنها متصور نيست؟! چرا نگفتند «دوره سال را بياييد»؟ لابد مىخواستهاند كه مسلمانان در اين وقت معيّن در آنجا اجتماع كنند، تا از اين اجتماعشان فايدهاى ببرند. چه فايدهاى از اين اجتماع مىشود برد؟ دهها فايده. مگر مىشود اينها را سر دستى شمرد؟! اگر به عمق مسئله پىببريد، دهها فايده بزرگ دارد كه همه براى دنياى اسلام لازم و حياتى است. 1
مقام معظم رهبرى، در تبيين جايگاه مراسم و آداب و احكام دينى، همواره به شرايط زمانى و مكانى توجه دارند. در صدههاى پيشين به دلايل مختلف خارجى و داخلى، دنياى اسلام گرفتار لغزش و از همگسيختگى شده است. شكافهاى قومى، سياسى، فرهنگى، منطقهاى همراه با دسيسهها و توطئههاى استعمارگران، جهان اسلام را گرفتار آشفتگى و ناهنجارى، هم درون كشورها و هم ميان ملتهاى اسلامى، كرده است. رهبرى، ويژگىانسجامبخش حج را هميشگى مىدانند. اما از نظر ايشان، اين كاركرد ارتباطى و اجتماعى حج، در شرايط فرهنگى - سياسى كنونى اهميت بيشترى دارد.