200حال حاضر بيش از52 كشور 50% مسلمان و بيش از 34كشور با 75% مسلمان، مجموع كشورهاى جهان را تشكيل مىدهند. برخى ملاك كشور اسلامى بودن را عضويت در «سازمان كنفرانس اسلامى» مىدانند كه در حال حاضر سازمان كنفرانس اسلامى داراى 56 عضو مىباشد. 1 با هر ملاكى سنجيده شود، در حال حاضر جمعيت كشورهاى اسلامى، نزديك به يك پنجم جمعيت جهان را تشكيل مىدهد و حجاج نماينده اين جماعت هستند.
دوم، گستره كمى و كيفى شبكههاى ارتباط اجتماعى:
اين گستره وابسته به اندازه شبكه ارتباطاتى است كه يك فرد مىتواند بهطور مؤثرى تحرك داشته باشد. 2 نزديك سه ميليون حجگزار، حدود يك ماه در مواقف مختلف حج با هم در ارتباط هستند. اين در سه سطح مىتواند روى دهد: در سطح نمايندگان دولتها، در سطح علما و نخبگان و در سطح ملتها. در واقع گستردهترين ارتباط در مدت طولانى صورت مىگيرد. البته، هنوز كشورهاى اسلامى از اين ظرفيت بهره كافى نمىبرند.
سوم، ميزان كمى و كيفى شناخت و بازشناخت از همديگر:
هرچه ميزان شناخت بيشتر باشد و تعداد زيادى از افراد، گروهها و جامعه را بشناسند، سرمايه اجتماعى قوىترى را شكل مىدهند. در واقع، مسلمانان به جز حج چه جايى دارند كه قريب يك ماه با اين حجم جمعيت براى عبادتى در كنار هم باشند تا بتوانند از حال همديگر سراغ گيرند و كدورتهاى موجود و احتمالى را بر طرف نمايند؟ كجا فرصت دارند تعريف و بازشناسى درستى از وضع خود و ديگران داشته باشند؟ كجا مىتوانند به جز حج آيه شريفه (إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ أَتْقٰاكُمْ) (حجرات: 13) را به آزمون بگذارند؟