45

1. رابطه كمال و نقص

رعايت بعضى مسائل در انجام دادن اعمال عبادى، موجب كمال و ترك آن، موجب نقص آن عمل خواهد شد؛ براى مثال، پيامبر اسلام(ص) فرمود:

«لا صَلاةَ لِجارِ المَسجِدِ الّا في المَسجِدِ» ¹؛ «براى همسايه مسجد جايز نيست نماز بخواند، مگر در مسجد».

در اينجا مراد از جايز نبودن اين است كه نماز همسايه مسجد، بيرون از مسجد (محل كار يا منزل)، نماز كامل نخواهد بود؛ نه اينكه چنين نمازى صحيح نباشد. ²

مى‌توان در قانونى كلى گفت: با حرام، نمى‌توان عمل عبادى كامل انجام داد.

فردى به امام عسكرى (ع) نوشت: «آيا مى‌توان كالايى را كه از راه سرقت به‌دست آمده، خريدارى كرد و از آن استفاده نمود». امام عسكرى (ع) فرمود:

«لا خَيرَ في شَىءٍ اصلُهُ حَرامٌ وَ لا يَحِلُّ استعمالُهُ» ³؛ «در چيزى كه اصل آن حرام است، خيرى وجود ندارد و استفاده از آن حلال نيست».

امام صادق(ع) از پدرش امام باقر(ع) از رسول گرامى اسلام(ص) روايت مى‌كند كه حضرت در مورد نقصان حج فرمود: «

مَن تَجَهَّزَ وَ في جِهازِه عَلَمٌ حَرامٌ لَمْ يقبَلِ اللهُ مِنهُ الحَجَّ » ⁴؛ «كسى كه توشه سفر حج ببندد و در وسايل او [حتى] پرچم حرامى باشد، خداوند حج او را نمى‌پذيرد».

قبول نشدن حج در اين روايت، به سبب پرچم حرام، به معناى كامل