461«پرتاب سنگريزه به يك ستون سنگى در آستانه طواف به دور كعبه، يك عمل تمثيلى و نمادين است، و معناى آن اين است كه حاجى كه شب قبل خواب را در مشعرالحرام بر خود حرام كرده و با دست خود از لابه‌لاى خاك‌هاى آن بيابان سنگريزه جمع كرده است، اينك با پرتاب آنها به‌سوى ستونى كه آن را شيطان فرض مى‌كند، نيت و تصميم خود را براى دست شستن از گناه و زشتكارى و تسليم نشدن به جاذبه‌ها و وسوسه‌هاى شيطان، به صورت محسوس و ملموس اعلام مى‌كند و با اين عمل ظاهرى، نيت باطنى خود را نشان مى‌دهد و آن را تقويت و تثبيت مى‌كند. او در حقيقت اين سنگ‌ها را به خود مى‌زند، اما نه به خود خدايى خود، بلكه به خود شيطانى و شيطان‌پسند خود، به همان بخشى از وجود خود كه قرآن كريم آن را نفس اماره ناميده است». 1
به تعبير زيباى سعدى:
همه از دست غير مى‌نالند
سعدى از دست خويشتن فرياد
3. چرايى رمى سه‌گانه
«اكنون، اين سه بت را در منى شناختى؟ اين سه مظهر ابليس، در وسوسه ابراهيم! جمره اولى ضد عرفات، جمره وسطى، ضدّ مشعر، جمره عُقبى ضدّ منا. اين سه بت، سه عامل اصلى و نيرومند ابليسى‌اند كه بر سر راه ابراهيم شدن، در كمين انسان نشسته‌اند و او را از انجام دادن رسالت خدايى‌اش مانع مى‌شوند. آنها به‌طور دقيق چه مى‌كنند؟ پيام حق را مسخ مى‌كنند و آدمى را با تكيه بر قوى‌ترين دلبستگى‌اش - كه بزرگ‌ترين نقطه ضعف و لغزشگاه سقوط اوست - از رفتن به‌سوى كمال و انجام دادن مسئوليت حق باز مى‌دارند و او را فلج مى‌كنند. نشانى ديگرى كه دارند و ما را در يافتن