318
وَ أَذِّنْ فِي النّٰاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجٰالاً وَ عَلىٰ كُلِّ ضٰامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ (حج:27)
و مردم را دعوت عمومى به حج كن، تا پياده و سوار بر مركبهاى لاغر از هر راه دورى بهسوى تو بيايند.
ابراهيم نيز از خداوند خواست كه مردم را براى انجام دادن وظيفه دوم آماده كند.
فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النّٰاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ ؛ «تو دلهاى گروهى از مردم را متوجه آنها ساز». (ابراهيم: 37)
7. اعلام ولايت درحج
حاجيان بايد با اعلام برائت از مشركان، تأسى به ولايت معصومين(عليهم السلام) را نيز اعلام كنند. امام باقر(ع) مىفرمايد: «همانا مردم امر شدهاند كه بر اين سنگها طواف كنند، سپس نزد ما آيند تا ولايتشان را به ما اعلام كنند». 1 در اين روايت، بايد موقعيت زمانى -مكانى را در نظر گرفت. حضرت در خانه خدا و هنگام اداى فريضه حج اين كلام را فرمودهاند؛ يعنى در بهترين زمان و مكان. در اوايل حكومت بنىعباس، كسانى به نام آلعلى، مسلمانان را به بيعت با امام(ع) دعوت مىكردند. در چنين اوضاع اجتماعى، امامباقر(ع) از شلوغى مسجدالحرام استفاده مىكند و به اين نكته نغز اشاره مىكند. نكتهاى كه مغز اعمال حج و روح عبادت است. حضرت مىفرمايند كه معرفت امام، شناخت پيشوا و راهنما است، و اعلام دوستى با او و پيروى از او.
چه بسا تبليغات عوام فريب طاغوتهاى هر زمان و ظاهرپرستى مردم دور مانده از عالِم ربانى و رهبر الهى، رفتهرفته طواف گرد خانه سنگى و حركات بدنى خاص را تمام هدف معرفى كند، و مردم را دلخوش كنند كه عبادت كردهاند. درحالىكه اعمال