317

6. خانه خدا، كعبه گِل؛ ولايت، كعبه دل

كعبه حقيقى، ولايت است. جايگاه چنين كعبه‌اى در دل آدمى است. كسى كه از اين كعبه خبر ندارد و فقط دور كعبه گل طواف مى‌كند، پوسته را گرفته و از مغز غافل شده است. حاجى، كسى است كه بين «گِل» و «دل» جمع مى‌كند و حقيقت كعبه را در «ولايت» جست‌وجو مى‌كند.

امام باقر(ع) كه مظهر علم خداوند و شكافنده علوم اولين و آخرين است با مشاهده طواف‌كنندگان كعبه فرمود:

انَّما امِرَ الناسُ انْ يَأتُوا هذِهِ الاَحْجارَ فَيَطُوفُوا ثُمَّ يَأْتُوا فَيَخْبِرُونا بِوِلايَتِهِمْ وَ يَعْرِضُوا علينا نَصْرَهُم. ¹

مردم مأمور شده‌اند به‌سوى اين خانه كه از سنگ‌ها ساخته شده است، بيايند و بر آن طواف كنند. سپس نزد ما بيايند و ولايت و محبت خود و آمادگى‌شان را براى يارى ما به ما عرضه كنند.

اين دو تعبير كه «امر به طواف بر گِرد اين سنگ‌ها، مقدمه حضور نزد امام است» و «سنگ‌هاى كعبه سود و زيانى نمى‌رسانند» ² در كلام اهل‌بيت(عليهم السلام) بسيار آمده است تا زائران خانه خدا بدانند كه روح اين خانه اصل ولايت و رهبرى است. بنابراين مردمى كه از نقاط دور يا نزديك به خانه خدا مشرف مى‌شوند، به دو كار موظف هستند: يكى طواف دور آن سنگ‌هايى كه «

لا تَضُرُّ وَ لا تَنْفَع » ³ است، و ديگر اينكه با جان خويش، دور حرم ولاى اهل‌بيت عصمت و طهارت(عليهم السلام) طواف كنند. خداى سبحان اعلان تكليف نخست را بر عهده ابراهيم خليل گذاشت و فرمود: