148مقام معظم رهبرى در جاى ديگر مىفرمايد:
توحيد، روح اساسى حج و مضمون بسيارى از اعمال و مناسكِ آن است.
توحيد، با مفهوم عميق قرآنى آن، به معناى توجه و حركت به «ما سوى الله» و ردّ و نفى بتها و قدرتهاى شيطانى است. خطرناكترين اين قدرتها در درون وجود آدمى، نفس اماره و هواها و هوسهاى گمراهكننده و پستكننده است و در سطح جامعه و جهان، همان قدرتهاى استكبارى و فتنهانگيز و فسادانگيزند كه امروزه بر زندگى مسلمانان چنگ انداخته و با روشهاى شيطانى، جسم و روح بسيارى از ملتهاى مسلمان را دستخوش سياستهاى خود ساختهاند. وظيفهاى كه حج و اعمال و شعائر توحيدى آن بر مسلمان حجگزار لازم مىسازد، ابراز برائت و بيزارى از اين همه است.
و اين، اولين قدم، در راه تجسّم ارادۀ اسلامى در نفى اين پديدههاى شيطانى و استقرار حاكميت اسلام و توحيد، بر همۀ جوامع اسلامى است. 1
همچنين مىفرمايد:
قرآن، اعمال حج را «شعائر» مىنامد. اين بدان معناست كه اينها، فقط عملى فردى و براى اداى تكليفى شخصى نيست، بلكه نشانهاى است تا برانگيزانندۀ شعور و معرفت انسان به چيزى باشد كه اين عمل، علامت و نشانۀ آن است. در وراى اين نشانهها، توحيد قرار دارد؛ يعنى نفى همۀ قدرتهايى كه به نحوى جسم و جان آدمى را در قبضۀ اقتدار خويش گرفتهاند و اثبات حاكميت مطلق الهى بر همۀ وجود و به عبارت روشن و آشنا، حاكميت نظام اسلامى و مقررات اسلامى بر زندگى فردى و اجتماعى مسلمين. 2