58
ذاكر
كسى كه مصيبتهاى اهلبيت (ع) و مظلوميت آنان را ياد مىكند و مىگويد و مىگرياند. «ذكر مصيبت» بهخصوص در محل وقوع آن حوادث، جانگدازتر است. از اينرو در زيارتگاهها و اعتاب مقدسه، كسانى به ذكر مصيبت مىپردازند، يا بنابر نذرى كه براى روضهخوانى در حرمدارند، چيزى به ذاكران مىپردازند تا در حرمها روضه بخوانند. بخشى از موقوفات آستانها نيز خاص ذكر مصيبت و برپايى مجالس عزا و شعائر دينى در حرمها و كنار قبور اولياى الهى است. اينكه امام محمد باقر (ع) وصيت كردند ده سال در منا براى آن حضرت نوحهخوانى و عزادارى كنند و مالى به عنوان وقف بر ذاكران براى ندبه و نوحه اختصاص دهند، 1اهميت اين امر را نشان مىدهد و نقش ذكر مصيبت ائمه را در زنده نگه داشتن نام و ياد معصومين (ع) حتى در مناسك حج مثل منا، بيان مىكند.
راهنما
در سفرهاى زيارتى، كسى كه زائران را به شهر و حرم و اماكن زيارتى راهنمايى مىكند «راهنما» مىگويند. در سفر حج به «دليل الحاج» ، «دليل الحجاج» و «دليل الزائر» هم معروف است. راهنماى اماكن زيارتى نقش ويژهاى در بهرهبردن زائران از سفرشان دارد. به كتابهايى هم كه براى اين منظور نوشته و چاپ مىشود و اطلاعات تاريخى و جغرافيايى جاهاى ديدنى را به زائر مىدهند، «دليل» گفته مىشود.
زيارت از دور
رفتن به زيارت قبور معصومين (ع) توصيه پيشوايان و امرى مستحب و نشانه احترام و محبت به ايشان است. كسى كه به زيارت مىرود، از نزديك و كنار قبر و ضريح معصوم، زيارتنامه مىخواند كه به آن «زيارت از نزديك» گفته مىشود. اما