127در اين زمينه، احاديث و روايتهاى بسيارى وجود دارد كه ما به اين تعداد بسنده مىكنيم.
آيا ميت با گريه عزاداران عذاب مىشود؟
در كتابهاى صحيح مسلم و بخارى با تعابير گوناگون چنين آمده است: «
انَّ المَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكاءِ اهْلِه عَلَيْه »؛ «
بِبَعضِ بُكاءِ اهْلِه عَلَيْه »؛ «
بِبُكاءِ الْحَيِّ »؛ «
يُعَذَّبُ فِي قَبْرِه بِما نيح عَلَيْهِ » و نيز، «
من يُبكَ عَلَيه يُعذَّب » 1كه همه اين روايتها، حاكى از خطاهايى است كه راوى آن را مرتكب شده و دليل عقلى و نقلى خطا بودن آن را ثابت مىكند.
فاضل نووى در شرح صحيح مسلم ضمن نقل اين روايتها مىگويد:
همه اين روايات از عمربن خطاب و فرزند او عبدالله، روايت شده و عايشه، همه آنها را رد كرده و گفته است: آنان دچار نسيان و فراموشى شده و به همين جهت به خطا رفتهاند و در جواب آنها بايد گفت، قرآن مىفرمايد: سنگينى عمل كسى را ديگرى به عهده نمىگيرد و مسئوليت ندارد. 2
ابنعباس نيز، منكر اين روايتها شده و راويان آن را خطاكار شمرده است. تفصيل سخن ابنعباس در دو كتاب صحيح و شرح آنها آمده است. 3
عايشه و عمر نيز، پيوسته در اين مسئله، اختلافنظر داشتند. عايشه تا زنده بود بر سوگ پدر، نوحهسرايى و عزادارى مىنمود. به هر حال، تفصيل مسئله را در