99
2. سياست و اقتصاد در حج
الف) برائت از مشركين
حج از ديد امام(رحمه الله)، افزون بر جنبههاى فقهى و معنوى، جنبه سياسى نيز دارد. از اينرو برائت از مشركان، از نظر امام، در تحقق حج واقعى، جايگاه بس ويژهاى دارد؛ چنانكه مىفرمايد:
ميليونها مسلمان هر سال به مكه مىروند و پا جاى پاى پيامبر و ابراهيم و اسماعيل و هاجر مىگذارند. ولى هيچكس نيست كه از خود بپرسد ابراهيم و محمد، كه بودند و چه كردند؟! هدفشان چه بود؟! از ما چه خواستند؟! گويى به تنها چيزى كه فكر نمىشود، به همين است. مسلّم حج بىروح و بىتحرك و قيام، حج بىبرائت، حج بىوحدت و حجى كه از آن هدم كفر و شرك برنيايد، حج نيست. 1در جايى ديگر، درباره اهميت برائت از مشركان مىفرمايد:
اعلان برائت از مشركان كه از اركان توحيدى و واجبات سياسى حج است، بايد در ايام حج بهصورت تظاهرات و راهپيمايى با صلابت و شكوه هرچه بيشتر و بهتر برگزار شود.... مگر تحقق ديانت، جز اعلام محبت و وفادارى نسبت به حق و اظهار خشم و برائت نسبت به باطل است.... 2برائت از مشركان در اديان پيشين نيز وجود داشته و يكى از وقايع مهم تاريخ عصر رسالت در اواخر عمر پيامبر(ص )بوده است كه به سبب آن، دولت اسلامى تثبيت، و دعوت جهانى اسلام آغاز شد و پيامها و پيكهاى آن حضرت به سران دولتها و ملتها گسيل شدند. 3هرچند برائت از مشركان يك اصل هميشگى و جاودانه است كه خداوند آن را مقرر كرده تا روش سياسى اسلام و مسلمانان را در مقابل مخالفان توحيد و ناقضان حقوق انسانى و مشروع مسلمانان روشن سازد 4، ولى از نظر امام، برائت از مشركان، در هر عصر و زمانى، جلوهها و شيوهها و برنامههاى متناسب خود را مىطلبد. 5 امام خمينى به زيبايى و ظرافت ابعاد سياسى و اقتصادى حج را در برائت از مشركين تبيين كرده است:
راهپيمايىهاى مكه و مدينه است كه بسته شدن شيرهاى نفت عربستان را به دنبال دارد. راهپيمايى برائت در مكه و مدينه است كه به نابودى سر سپردگان شوروى و آمريكا ختم