94مسائل جهان اسلام و آگاهى از آنها وجود دارد. ايشان خطاب به زائران خانه خدا فرمود:
در اجتماع مقدس حج، اولاً در مسائل اساسى اسلام و ثانياً در مسائل خصوصى كشورهاى اسلامى، تبادلنظر كرده، ببينيد كه در داخل كشورها با دست استعمار و عمال آن، بر برادران مسلمان آنان چه مىگذرد. اهالى هر كشورى بايد در اين اجتماع مقدس گرفتارىهاى ملت خود را به مسلمين جهان گزارش دهند. 1ايشان در پيامى ديگر نيز فرمود:
بايد تمام بلادى كه وارد مىشوند و مردم مستطيعش يا روحانيون محترمش وارد مىشوند، بايد بررسى از اوضاع مسلمين در هر سال بشود كه مسلمين در چه حال هستند... اينها امورى است كه بايد رسيدگى به آن بشود و حج براى همين امور است. حج براى اين است كه مشكلات يك سال مسلمين را بررسى كنند و درصدد رفع مشكلات برآيند. 2در راستاى تحقق اين امور، امام خمينى(رحمه الله) با ديدى جامع درباره حج، در پيامهاى خود زائران خانه خدا را متوجه اين ظرفيت عظيم مىكند:
«بر شما ملت عزيز اسلام كه براى اداى مناسك حج در اين سرزمين وحى اجتماع كردهايد، لازم است از فرصت استفاده كرده، به فكر چاره باشيد. براى حل مسائل مشكله مسلمين تبادل نظر و تفاهم كنيد». 3امام(رحمه الله)، ملتها را به امورى غير از مناسك نيز مكلف كردهاند:
يك- كوشش در راه توسعه و پيشرفت مسلمانان و همبستگى و پيوستگى جامعه اسلامى؛
دو- همفكرى و همپيمانى در راه استقلال و ريشهكن كردن سرطان استعمار؛
سه- چارهجويى براى گرفتارىهاى ملل مسلمان؛
چهار- توجه به فقرا و مستمندان كشورهاى اسلامى؛
پنج- چارهانديشى براى آزادى سرزمين فلسطين از چنگال صهيونيزم. 4از نظر امام خمينى(رحمه الله):
نكته مهم اين اجتماعات [حج]، اين است كه... آن چيزهايى كه در بلاد مسلمين در طول سال گذشته است، به اطلاع هم برسانند و براى رفع اشكالات مسلمين فكر كنند و اجتماع بزرگ ميليونى اسلامى در حجاز براى همين نكته است؛ در عين حالى كه عبادت است. 5