345
سوغاتى در حج و ضرورت تغيير فرهنگ موجود
محمدنقى نظرپور 1
حسين كفشگر جلودار 2
چكيده
وجوب و استحباب حج و عمره براى مسلمانان و بركات معنوى و مادى حاصل از حضور در اين اماكن مقدس و انجام مناسك عبادى، همانند پاك شدن گناهان و تولد دوباره، آرامش بخشى دل‌ها، وسعت روزى، از بين بردن فقر و گشايش امور و... جلوه‌هاى شيرينى را براى حج‌گزاران و معتمران به نمايش مى‌گذارد. از ميان خيل عظيم مشتاقان عده‌اى توفيق تشرف يافته و موفق به انجام مناسك حج تمتع و عمره مفرده مى‌شوند و عده بى‌شمارى نيز چشم انتظار تشرفند. در كنار اين جلوه‌هاى زيبا، امور ديگرى نيز با توجه به فرهنگ دينى و يا عرفى اهميت و تقدس نسبى يافته است. از آن جمله مى‌توان به خريد سوغاتى اشاره نمود. فرهنگ خريد سوغاتى در كنار استحباب كلى آن از ديدگاه معصومين(ع)، از نظر كميت و كيفيت، گسترش چشمگيرى يافته و به امرى ضرورى تبديل شده است. از سوى ديگر با گسترش چنين فرهنگى در جامعه، سالانه شاهد خروج ميليون‌ها دلار ارز از كشور هستيم و دريافت كنندگان نهايى اين وجوه عمدتا كشورهاى غير اسلامى، نظير چين و تايوان هستند كه از اين فرآيند سود كلانى را به جيب مى‌زنند. اين درحالى است كه هزينه‌هاى خريد سوغاتى براى زائرين، با توجه به وقت محدودشان بسيار بالا بوده و اين چيزى جز تحت شعاع قرار گرفتن اصل حضور زائران در سرزمين وحى نيست. آيا اين روند، روندى مطلوب است؟