170مى‌فرمود و روزها با همراهانش پنهان مى‌شد. حتى اختفا در غار ثور نيز از نمونه‌هاى تقيه و كتمان اعتقاد يا عمل است.

پيامبر(ص) براى فتح مكه در كمال اختفا نقشه‌اى كشيد كه حتى نزديك‌ترين اصحاب آن حضرت از آن اطلاع نداشتند. نمونه‌هاى ديگرى مانند اينها، دليلى روشن بر استفاده آن حضرت از تقيه است و نمى‌توان گفت كه تنها ائمه تقيه و به آن امر مى‌كرده‌اند.

تقيه از مؤثرترين روش‌ها براى رسيدن به اهداف و پيروزى است و به دليل وجود اختناق، زور، جبر و سفاكى در دوران امامان‌معصوم، آنان براى پيشبرد اهدافشان و زنده ماندن اسلام و محفوظ ماندن ياران مؤمن خود، به تقيه كردن فرمان مى‌داده‌اند.

شايد پنهان‌كارى با دو هدف متفاوت صورت پذيرد:

يك - كتمان عقيده از روى ترس و وحشت و پرهيز از صراحت بيان براى جلوگيرى از آسيب رسيدن به سودهاى شخصى و زودگذر؛

دو - جلوگيرى از استهلاك نيروها و ذخيره كردن آنها در قالب روشى كارآمد براى زدن ضربه پايانى.

تقيه نخست نشانه ضعف ايمان و عدم رشد كافى و تقيه دوم دليل بر هوشيارى، بيدارى و آشنايى به اصول مبارزه و رسيدن به اهداف است.

تقيه اسلامى و آنچه در سيره ائمه هست، از تقيه دوم، يعنى تقيه از روى عقل و در قالب روشى براى رسيدن به اهداف است؛ نه از روى ترس و به انگيزه از دست‌دادن منافع. قرآن كريم مى‌فرمايد:

لاٰ يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكٰافِرِينَ أَوْلِيٰاءَ... إِلاّٰ أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقٰاةً وَ يُحَذِّرُكُمُ اللّٰهُ نَفْسَهُ وَ إِلَى اللّٰهِ الْمَصِيرُ (آل‌عمران: 28)

افراد با ايمان نبايد به جاى مؤمنان، كافران را دوست و سرپرست خود انتخاب كنند... مگر اينكه از آنها تقيه كنيد [و به خاطر هدف‌هاى مهم‌ترى كتمان نماييد]. خداوند شما را از [نافرمانى] خود برحذر مى‌دارد و بازگشت [شما] به سوى خداست.