275عبدالعزيز ادامه داشت و آنگاه كه عمر بن عبدالعزيز دستور نوشتن احاديث را صادر كرد، اهل سنت يك قرن با پيامبر(ص) خلأ و فاصله داشتند.
اكنون مىپرسيم پس از يك قرن ممنوعيت نقل و نوشتن حديث، احاديث و سنت رسول خدا(ص) را از كجا بهدست آوردند؟ و اختلافات و تعارضى كه در روايات اهلسنت پيدا شده، چگونه برطرف مىگردد؟ آيا اين تضاد و تعارض كه در روايات آنان پيدا شده مىتواند دليلى بر بطلان مذهبشان باشد يا نه؟ اگر نمىتوان به چه دليل؟
140. تاريخ تدوين روايات شيعه
منابع حديثى مورد اعتماد نزد شيعه، الوسائل نوشته حر عاملى (متوفاى 1104ه .ق) و بحار الانوار نوشته مجلسى (متوفاى 1111ه .ق) و مستدرك الوسائل نوشته محدث نورى (متوفاى 1320ه .ق) هستند و همه اين كتابها متأخراند. اگر اين منابع، احاديث را از طريق سند جمع كردهاند، اين احاديث طى يازده تا سيزده قرن نوشته نشده است و اگر از كتب پيشين نوشتهاند، چرا به آن كتابها اشارهاى نشده است؟
پاسخ
1. شيعه چهار كتاب اصلى دارد: الكافى تأليف ثقة الاسلام كلينى (متوفاى 329ه.ق)؛ من لا يحضره الفقيه تأليف شيخ صدوق (متوفاى 381ه .ق)؛ التهذيب و الاستبصار تأليف شيخ طوسى (متوفاى 460ه.ق). اين چهار اثر از متقدماناند.
2. برخلاف اهل سنت كه نوشتن احاديث را ممنوع كردند، شيعه نوشتن و بازگويى احاديث را عبادت مىدانست. در نتيجه، در مكتب شيعه، تا زمان امام حسن عسكرى(ع)، يعنى تا حدود (250ه .ق)، چهارصد جلد كتاب در علوم مختلف حديث گردآورى شده بود كه به «اصول اربعمأة» معروف است و بعضى از آنها در طول تاريخ