133[مختلف] تأليف مىكرديم». 1
رقاع جمع رقعه، به معناى قطعهاى از پوست يا كاغذ يا برگ است. [حاكم] از اين حديث تعبير به صحيح كرده كه طبق شرط بخارى و مسلم است؛ هرچند آن دو، حديث مزبور را در كتابهاى خود نياوردهاند. وى مىگويد:
در آن عبارت واضح است كه گردآورى قرآن، يك بار نبوده است. برخى از آن در حضور پيامبر(ص) گردآورى شده است. سپس بعضى از آن نزد ابوبكر، و گردآورى سوم در خلافت عثمانبنعفان صورت گرفته است... . 2
اين گردآورى همان است كه «بغوى» نيز به آن اشاره كرده است كه توضيح خواهيم داد.
توقيفىبودن ترتيب سورهها و آيات
رويكردى كه مشهور بزرگان مكتب اهلبيت( عليهم السلام ) به آن قائل شدهاند، اين است كه ترتيب سورهها توقيفى نيست و بيشتر دانشمندان اهلسنت نيز همين گفته را اختيار كرده و گفتهاند: آنچه موجود است به اجتهاد صحابه است؛ هرچند برخى مانند زركشى، كرمانى و برخى ديگر با آن مخالفت ورزيدهاند.
سيوطى مىگويد: «اما آيا ترتيب سورهها نيز توقيفى است يا به اجتهاد صحابه است، در آن اختلاف است. بيشتر دانشمندان، مانند مالك و