173

2. بُعد عملى

اگر امام در بُعد عملى داراى عصمت باشد و مرتكب خطا و گناه نشود، موجب خواهد شد كه گفتار، رفتار و كردار او از حجّيت و اعتبار برخوردار باشد و يك مقياس براى سنجش گفتارها و رفتارها به حساب آيد. اگر كسى بخواهد در چنين جامعه اى به خواسته هاى خداوند عمل كند، به الگويى نياز دارد كه با اصل قراردادن آن، عمل خويش را به بهترين حالت و كيفيت تحقّق بخشد. در چنين وضعيتى بهترين و مطمئن ترين صورت، وقتى است كه از بهترين الگو نمونه بردارى كند.

در قسمتى از زيارت جامعه كبيره، خطاب به امامان مى خوانيم:

« السَّلَامُ عَلَى ... المَثَلِ الْأَعْلَى وَ الدَّعْوَةِ الحُسْنَى » ¹ ؛ «سلام بر امامانى كه نمونه برتر و دعوت بهترند».

براى رسيدن به درجات كمال، نمونه اى عينى كه مى تواند در فعليت يافتن كمالات انسانى و ساخته شدن انسان و جامعه انسانى، بهترين نمونه و مدل باشد، امام است. وجود چنين شخصيتى در جامعه دينى، از بزرگ‌ترين موهبت هاى خداوند است كه هيچ‌يك از مكاتب بشرى، الگو و نمونه اى با ويژگى هايى كه در شيعه اماميه مطرح است، ندارند. بسيار اتفاق مى افتد كه الگوها و مدل‌هاى مكاتب مختلف به صورتى شكل مى‌گيرند كه محصول آن چيزى جز انحراف و خروج از مسير نيست.

امام على(ع) در خطبه 87 نهج البلاغه، بهترين بنده خدا را معرفى مى‌كند و به خوبى، ويژگى هاى انسان كامل را كه مى تواند الگو و مدل

ديگران باشد، بيان مى‌فرمايد. در اين خطبه آمده است: