172آيند. با توجه به اين مطلب است كه خداوند در تمجيد و تكريم پيامبر(ص) مى فرمايد: وَ إِنَّكَ لَعَلىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ ؛ «و تو اخلاق عظيم و برجسته‌اى دارى». (قلم: 4) اين تعبير، نشانگر آن است كه پيامبر(ص) مى‌تواند با برخوردارى از «اخلاق والا»، نمونه اى براى بشر باشد تا مسلمانان با الگو قرار دادن آن حضرت، خود را همانند ايشان سازند.
در مباحث پيشين برخى از دلايل عقلى و نقلى را كه بر عصمت امام دلالت دارد، بيان كرديم. اكنون اين پرسش مطرح است كه معصوم بودن امام چه تأثيرى در الگو بودن او براى افراد جامعه دارد؟
معصوم بودن امام مى تواند او را در دو بُعد الگو سازد:
1. بُعد علمى
بر اساس آموزه هاى دينى، عمل صالح، شرط سلامت ايمان است و از طرفى، ايمان صحيح بر آگاهى و شناخت صحيح بنا شده است. اما از كجا بايد دانست كه آگاهى به دست آمده، آگاهى صحيح و بدون عيب است. حواس ظاهرى و باطنى، فطرت، عقل و وحى ابزارهايى براى شناخت اند. با اين حال، وجود چيزى كه بتواند آگاهى هاى صحيح را از القائات شيطانى و تمايلات نفسانى جدا كند و ملاك مطمئنى براى دستيابى به علم صحيح باشد، مطلوب به نظر مى‌آيد و لطفى در حق بشر است. وجود امام معصوم مى تواند در رسيدن انسان به چنين شناختى مؤثر باشد. عصمت علمى امام، او را در جايگاه الگو، نمونه و مدل قرار مى دهد و افراد جامعه مى توانند با اطمينان قلبى، حقايق را از طريق بينش حقيقى او دريافت كنند.