648آن نيز افزايش مى‌يابد.
اتفاق دومى كه در حال وقوع است و روزبه روز پيشرفت مى‌كند، توسعه «هوش مصنوعى» است. هوش مصنوعى، امروزه دانشى است كه به كمك آن، روبات مى‌سازند.
سومين اتفاق، پيشرفت بشر در ذخيره سازى انرژى است. در اين سالها، پيشرفتهاى زيادى در امكان ذخيره سازى انرژى حاصل شده است. همين باتريهاى كامپيوترهاى دستى كه امروزه امكان چندين ساعت كار را به شما مى‌دهد، تا چند سال پيش اصلاً وجود نداشت. الان، با پيشرفت دانش بشر، روز به روز ذخيره انرژى بيشتر اما در حجم كوچكتر، ممكن مى‌شود.
به پيشبينى من، اين سه اتفاق كه به صورت همزمان در حال وقوع است، حداكثر تا 30 سال آينده، منجر به ساخت دستگاه‌هايى به اندازه تقريبى يك گوشى موبايل مى‌شود كه وقتى هر كسى از هر جا و با هر زبانى، با كس ديگرى از جاى ديگر و با زبان ديگرى روبرو مى‌شود، مكالمه مستقيم و بى واسطه بين آنها را ممكن مى‌كند؛ يعنى هر دو نفر از هر جاى كره خاكى، خواهند توانست بدون دخالت هيچ قدرتى هيچ سانسورى، هيچ دروازه بانى و هيچ چيز ديگرى با هم گفتگو كنند. نمونه ابتدايى اين دستگاه همين الان هم ساخته شده و من دو سال پيش، آن را در مسكو ديده‌ام؛ ولى هنوز بزرگ است و نواقص زيادى دارد كه برطرف كردن آنها زمان مى‌برد. حالا شما فكر كنيد كه ساخت چنين دستگاهى در 15 تا 30 سال آينده، چه تحول مهمى را در ارتباطات گروهى حاجيان كشورهاى مختلف در ايام حج، به وجود خواهد آورد؟
اجازه بدهيد خاطره‌اى تعريف كنم. چند سال پيش سفر حج عمره‌اى داشتم. روزى در حالى كه بلوز و شلوار سفيدى پوشيده بودم و كلاه سفيدى بر سر داشتم و شايد به همين چيزهايى كه الان با هم صحبت مى‌كنيم، فكر مى‌كردم، به مسجدالحرام رفتم. ديدم كه براى زيارت حجرالاسود، صف منظمى تشكيل شده است. من هم وارد اين صف شدم. آقايى كه جلوى من ايستاده بود، وقتى مرا ديد، از من به انگليسى پرسيد: «اهل كجايى؟» من هم پاسخ دادم. نگاهى «عاقل اندر سفيه» به من كرد و با لحنى حاكى از تحقير، پرسيد: اين چه