610آيةالله العظمى بروجردى، مرجع تقليد شيعيان جهان فرستاد تا در اين باب از معظمله استفتا نمايند و تكليف حجاج در اين باره معيّن شود. اكنون متن فتواى حضرت آيةالله العظمى بروجردى كه در اين باره صادر فرمودهاند به شرح زير به اطلاع عموم مىرسد:
بسم الله الرحمن الرحيم
البته اختلاف افق حجاز با افق ايران ممكن است موجب اختلاف رؤيت هلال و عدم رؤيت شود، و در مناسك هم حقير نوشتهام كه در صورتى كه حكومتى كه متصدّى امر حاجّ است به تبعيت از حكم قضات الزام كند حاج را به عمل بر طبق آن حكم، در صورتى كه حاج مخالفت آن حكم را با واقع ندانند، عمل كردنشان بر طبق حكم جايز است و حجّ آنها محكوم به صحّت است. لكن مقتضى است حكومت ايران با حكومت حجاز، كه متصدّى امور حج مسلمين است، مذاكره كنند كه به قضات تذكّر دهند كه امر حج چون مشترك بين تمام مسلمين است و از تمام ممالك اسلاميه به حج مىروند و مورد ابتلاى عموم است قضات در احراز رؤيت هلال تسامح روا ندارند و دقت كنند كه موجب نشود بعض حاج عالم به مخالفت حكم با واقع شوند و تكليف آنها از اين جهت مشكل شود. نسألالله عزّ شأنه أن يوفّقنا و جميع المسلمين لأداء ما علينا وعليهم من الوظائف الدينيّة.
(حسين الطباطبائى)
د) چگونگى ثبوت و اعلام رؤيت هلال ذى حجه در مكّه
از جزئيات چگونگى ثبوت رؤيت هلال نزد قضات عامه در مكه، در گذشته چندان اطلاعى نداريم، همينقدر مىدانيم كه - چنانكه در سخن مرحوم حاج سراج انصارى گذشت - به شهادت شهودِ فاسق و دروغگو هم گاهى اعتماد مىكنند. همچنين حداقّل در دورۀ عثمانيان، در سالهايى كه ممكن بود با اعلام يك روز زودتر «حج اكبر» به نظر عامه، تحقق يابد، از اعلام رؤيت هلال، يك روز جلوتر از وقت حقيقى، ابايى نداشتهاند، چنانكه به تفصيل گذشت.