73
5 اسرار اقتصادى
بدون ترديد حج داراى اهداف اقتصادى است و آيات قرآن و روايات، به صراحت اين بُعد حج را مطرح كردهاند.
در روايات متعدد از كسانى كه حج را براى كسب و تجارت انجام مىدهند، انتقاد شده است؛ مانند آنچه از رسول خدا (ص) نقل شده است: «يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ يَكُونُ فِيهِ حَجُّ الْمُلُوكِ نُزْهَةً وَ حَجُّ الْأَغْنِيَاءِ تِجَارَةً وَ حَجُّ الْمَسَاكِينِ مَسْأَلَةً» 1؛«زمانى بر مردم مىآيد كه حج فرمانروايان به جهت تفريح و حج ثروتمندان براى تجارت و حج فقيران براى گدايى است».
با توجه به اين روايات چگونه حج داراى بعد اقتصادى است؟
پاسخ:
رابطه حج و اقتصاد مىتواند به چندگونه مطرح باشد:
1. حج در سيطره اقتصاد؛ يعنى، اهداف اقتصادى در جايگاهى مطرح شود كه كل حج را تحت الشعاع خود قرار دهد و اصل اقتصاد باشد.
2. اقتصاد در پرتو حج و عبادت؛ يعنى، روح اصلى حج -كه همان
3.