109 دو. بيرون كردن كبر و غرور از دل هاوفروتن ساختن آن

در روايتى آمده است:

«إِخْرَاجاً لِلتَّكَبُّرِ مِنْ قُلُوبِهِمْ وَ إِسْكَاناً لِلتَّذَلُّلِ فِي نُفُوسِهِمْ» ؛ ¹«تا كبر و غرور را از دل‌هاى آنان بيرون سازد و فروتنى را در دل‌هاى آنان بنشاند».

سه. سرزمينى براى خدا

سرزمين مكه تقريبا با همه مراكز تمدن - به ويژه تمدن‌هاى باستان- (مثل مصر، ايران، روم و يمن) فاصله دارد و اين دورى مسافت و خشكى و بى‌حاصلى سرزمين، آن را از تعرض تمدن‌ها و قدرتها حفظ كرده است، تا كمتر تحت تاثير آداب و رسوم فرهنگ‌هاى بشرى قرار گيرد و سرزمينى براى خدا باشد. اين ويژگى يكى از اسرار گزينش اين سرزمين براى حج است.

چهار. ياد آدم و حوا و بهشت

سرزمين حرم ياد آور هبوط آدم و حوا به زمين و توبه آن دو به درگاه خداوند و پذيرش آن است. اين ويژگى مخصوص اين سرزمين است تا آدميان با حضور در اين منطقه، جايگاه اصلى خويش را ياد كنند و راه بازگشت به خدا را بيازمايند.

مرغ باغ ملكوتم نيم از عالم خاك