110
پنج. مركزيت مكه
موقعيت جغرافيايى مكه به گونهاى است كه تقريباً در مركز جهان اسلام قرار گرفته است؛ چرا كه از غرب به آفريقا و بلاد مغرب اسلامى متصل است و اينها بخش بزرگى از جهان اسلام را تشكيل مىدهند.
از مشرق به عراق و ايران و بخش اسلامى آسيا و از شمال به سواحل جنوبى مديترانه و شامات و از جنوب به يمن و جنوب آفريقا پيوند دارد.
اين مركزيت از نظر جغرافيايى، نقش مهمى در جهان اسلام ايفا مىكند و مسلمانان را حلقه وار در گرد خود، در مجموعه واحدى نظام مىبخشد.
از امام رضا(ع) در پاسخ به اين پرسش -كه چرا كعبه در وسط زمين قرار گرفته- روايت شده است:
«وُضِعَ الْبَيْتُ فِي وَسَطِ الأَرْضِ لأَنَّهُ الْمَوْضِعُ الَّذِي مِنْ تَحْتِهِ دُحِيَتِ الأَرْضُ وَ لِيَكُونَ الْفَرْضُ لِأَهْلِ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ فِي ذَلِكَ سَوَاءً» 1«خداوند كعبه را در وسط زمين قرار داد تا انجام فريضه حج، براى اهل مشرق و مغرب يكسان باشد». 2
شش. نخستين جايگاه زندگى
كعبه و در پيوند با آن، سرزمين مكه، اولين نقاطى هستند كه از آب خارج شده و نخستين قسمتهاى قابل سكونت در زمين را پديد آوردهاند.