372طرف ديگر در برخى از متن‌هاى حديث ثقلين، تعبير «اعتصام» به كار رفته است. از باب نمونه ابن ابى شيبه، حديث ثقلين را چنين نقل مى‌كند كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «انّى تركت فيكم ما لن تضلّوا بعدى ان اعتصمتم به: كتاب اللّٰه و عترتى.» 1 از اين جاست كه مفسران و محدثان، حديث ثقلين را در ذيل آيۀ شريفۀ «اعتصام» ذكر كرده‌اند.
حاكم حسكانى به سند خود از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل مى‌كند: «كسى كه دوست دارد سوار بر كشتى نجات شده به ريسمان محكم چنگ زند و اعتصام به ريسمان الهى داشته باشد، بايد ولايت علىّ را پذيرفته و به فرزندان هدايتگر او اقتدا كند. 2
نتيجه اين كه از آيۀ شريفه و رواياتى كه در تفسير آن آمده است به خوبى استفاده مى‌شود كه اهل بيت عليهم السلام محور وحدت ميان امّت اسلامى اند، و بحث از امامت و ولايت آنان در حقيقت، بحث از محور وحدتى است كه قرآن و روايات بر آن تأكيد فراوانى داشته‌اند. همان گونه كه روايات ديگر نيز بر اين امر تأكيد دارند؛
حاكم نيشابورى به سند خود از ابن عباس نقل مى‌كند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:
«ستارگان، امان اهل زمين‌اند از غرق شدن و اهل بيت من امان اند براى امّتم از اختلاف و هر گاه قبيله‌اى از عرب با آنان مخالفت كنند، در ميان خودشان اختلاف افتاده و جزء حزب ابليس مى‌گردند. 3 و نيز به سند خود از ابوذر نقل مى‌كند كه او در كنار كعبه ايستاد، دست‌ها را به درِ كعبه گرفت، خطاب به مردم فرمود: اى مردم! هر كس مرا مى‌شناسد كه مى‌شناسد و هر كس نمى‌شناسد، من ابوذرم، از رسول خدا صلى الله عليه و آله شنيدم كه فرمود: «مثل اهل بيت من مثل كشتى نوح است، هر كس سوار بر آن شود نجات يافته است و هر كس از آن سرپيچى كند غرق شود.» 4 آن گاه هر دو حديث را صحيح مى‌شمرد.
3 - بحث علمى زمينه ساز وحدت
بزرگ‌ترين اختلاف بين امّت اسلامى، مسئله امامت و رهبرى است. شهرستانى