174است نه كفر اكبر، چرا كه در آيه از دو دسته كه با هم قتال مى‌كنند تعبير به مؤمنين كرده است.

3. دلالت خود دليل

گاهى در خود دليل قرينه‌اى بر يكى از دو معناى كفر اصغر و كفر اكبر وجود دارد.

از پيامبر(ص) نقل شده كه فرمود: «مَنْ قالَ لأَخَيهِ يَا كَافِرُ فَقَدْ بَاءَ بِهَا أَحَدُهُما» ¹؛ «هرگاه كسى به برادرش بگويد: اى كافر، كفر به يكى از آن دو باز مى‌گردد».

ابن تيميه در شرح اين حديث مى‌گويد:

فقد سمّاه اخاه حين القول، و قد اخبر انّ احدهما باء بها، فلو خرج عن الإسلام بالكلية لم يكن اخاه. ²

پيامبر(ص) او را هنگام گفتن برادر ناميد و خبر داده كه يكى از آن دو به كفر باز مى‌گردند، پس اگر به طور كلى از اسلام خارج مى‌شد برادر او به حساب نمى‌آمد.

بخارى به سندش از پيامبر(ص) نقل كرده كه فرمود:

إذَا التَقَى المُسْلِمَانِ بِسَيْفِهِمَا فَالْقَاتِلُ وَ المَقْتُولُ فِى النّارِ. ³

هرگاه دو مسلمان رو در روى هم با شمشيرشان قرار بگيرند قاتل و مقتول در آتش [دوزخ‌اند].