104
قُربانَ هابيل وَ رَدَّ قُربانَ قابيل. 1
علت و فلسفه قربانى چيست؟ فرمود: همانا به محض اينكه قطره‌اى از خون قربانى بر زمين بريزد، موجب آمرزش گناهان صاحبش مى‌شود. زيرا خداى تعالى مى‌داند كسى كه داراى تقواست و ايمان به غيب دارد، قربانى را با اخلاص و انقياد امر پروردگار خود انجام مى‌دهد. خداى عزّوجلّ مى‌فرمايد: چيزى از گوشت‌ها و خون‌هاى قربانى به خدا نمى‌رسد و آنچه به او مى‌رسد، تقوا و پرهيزگارى شماست. بنگر، چگونه خدا قربانى هابيل را قبول فرمود و قربانى قابيل را رد نمود.
ج) تقرب به خدا و آزادى از جهنم
مرحوم فيض، در اين باره فرموده است:
اما كشتن قربانى؛ بدان كه، آن مايه تقرب به حق تعالى و راه امتثال امر اوست و بايد قربانى را كامل به جا آورى و اميد داشته باشى كه حق تعالى در برابر هر جزئى از آن، جزئى از وجود تو را از آتش دوزخ آزاد مى‌گرداند و به همين‌گونه وعده داده‌اند. و هر قدر قربانى بزرگ‌تر و اجزاى آن كامل‌تر باشد، رهايى اجزاى بدنت از آتش بيشتر و كامل‌تر خواهد بود. 2
شايد هم اشاره به همين علت باشد كه رسول خدا(ص) در حديثى مى‌فرمايد:
استَفرِهُوا ضَحاياكُم فَانَّها مَطاياكُم عَلَي الصِّراطِ. 3
قربانى‌هاى خود را نيكو و بى عيب (سالم و فربه) انتخاب كنيد؛ زيرا آنها به منزله مركب سوارى شما در عبور از صراط است.
د) كشتن هواى نفس
يكى از فلسفه‌ها و رازهاى قربانى، كشتن هواى نفس و آزمندى و طمع است. چنان‌كه امام صادق(ع) در اين باره فرموده است: «وَ اذْبَحْ حَنجرَةَ الْهَوَي وَ الطَّمَعِ عِندَ الذَّبيحَة... » 4؛ «هنگامى كه خواستى ذبح قربانى كنى، حلقوم هوا و طمع