103

15. فلسفه قربانى

براى قربانى، فلسفه و اسرار فراوانى ذكر شده است كه در اينجا، به برخى از آنها اشاره مى‌كنيم:

الف) كمك به فقيران و بينوايان

رسول خدا(ص) در حديثى مى‌فرمايد:

انَّما جَعَلَ اللهُ هذَا الاَضحي لِتَشبَعَ (لِتَتَّسِعَ) مَساكينُكُم مِنَ اللَّحمِ فَاَطعِمُوهُم. ¹

خداوند متعال، قربانى را براى اين مقرّر كرده كه بينوايان و مسكينان از گوشت آن سير شوند و در رفاه قرار گيرند، پس آنها را اطعام كنيد.

خداوند متعال، نيز به اين حقيقت پرداخته، آنجا كه فرموده است: (فَكُلُوا مِنْهٰا وَ أَطْعِمُوا الْبٰائِسَ الْفَقِيرَ) ؛ «از گوشت آنها بخوريد و بينواى فقير را نيز اطعام كنيد». (حج:37)

خداوند در جاى ديگرى مى‌فرمايد: (فَكُلُوا مِنْهٰا وَ أَطْعِمُوا الْقٰانِعَ وَ الْمُعْتَرَّ) ؛ «از گوشت‌هاى قربانى هم خودتان بخوريد و هم به قانع و معتر بدهيد». (حج: 36)

«قانع»، فقيرى است كه به آنچه كه مى‌گيرد بسنده كند، ولى «معتر» فقيرى است كه علاوه بر تقاضاى كمك، اعتراض مى‌كند. ² اين امر، نشان‌دهنده بينش وسيع اسلام است كه سفارش مى‌كند نه خود را فراموش كنيد و نه ديگران را و در تقسيم گوشت قربانى و احكام، پاى‌بند تملق يا دعا و تواضع فقير نباشيد و او را سير كنيد، گرچه با شنيدن زخم زبان باشد. ³

ب) كسب مغفرت و آمرزش الهى

ابو بصير مى‌گويد: از امام ششم(ع) سؤال كردم:

ما عِلَّةُ الاُضحِيَّة؟ فَقالَ: انَّه يُغفَرُ لِصاحِبِها عِندَ اوَّلَ قَطرَةٍ تَقطُرُ مِن دَمِها الَي الاَرضِ وَ لِيَعلَمَ اللهُ تَعالي مَن يَتَّقيهِ بِالغَيبِ، قالَ اللهُ تعالي: (لَنْ يَنٰالَ اللّٰهَ لُحُومُهٰا وَ لاٰ دِمٰاؤُهٰا وَ لٰكِنْ يَنٰالُهُ التَّقْوىٰ مِنْكُمْ) ثُمَّ قالَ: انظُر، كَيفَ قَبِلَ اللهُ