244مدهيد، و فحش مگوييد، و ستم مكنيد، و بيخردى مكنيد، و دلتنگ مشويد، و غافل مشويد از ياد خدا و از نماز ، و خاموش باشيد از آنچه نبايد گفت، و صبر كنيد، و راستگو باشيد، و دورى كنيد از اهل شر، و اجتناب كنيد از گفتار بد، و دروغ و افتراء و خصومت كردن با مردم و گمان بد بردن و غيبت كردن و سخنچينى كردن ، و خود را مشرف به آخرت دانيد و منتظر فَرَج و ظهور قائم آل محمّد عليه السلام باشيد، و آرزومند ثوابهاى آخرت باشيد، و توشۀ اعمال صالحه براى سفر آخرت برداريد .
و بر شما باد به آرام دل و آرام تن و خضوع و خشوع و شكستگى و مذلّت مانند بندهاى كه از آقاى خود ترسد، و ترسان باشيد از عذاب خدا و اميدوار باشيد رحمت او را، و بايد پاك باشد اى روزهدار دل تو از عيبها، و باطن تو از حيلهها و مكرها، و پاكيزه باشد بدن تو از كثافتها، و بيزارى بجوى به سوى خدا از آنچه غير او است، ودر روزه ولايت خودرا خالص گردانىاز براى او، وخاموش باشى از آنچه حقتعالى نهى كرده است تو را از آن ، در آشكارا و پنهان . و بترسى از خداوند قهّار آنچه سزاوار ترسيدن او است در پنهان و آشكار، و ببخشى روح و بدن خود را به خداى عزّ وجلّ در ايّام روزۀ خود، و فارغ گردانى دل خود را از براى محبّت او و ياد او ، و بدن خود را به كار فرمايى در آنچه خدا تو را امر كرده است به آن و خوانده است به سوى آن .
اگر همۀ اينها را به عمل آورى آنچه سزاوار روزه داشتن است به عمل آوردهاى، و فرمودۀ خدا را اطاعت كردهاى، و آنچه كم كنى از آنها كه بيان كردم از براى تو ، به قدر آن از روزۀ تو كم مىشود از فضل آن و ثواب آن . بدرستى كه پدرم گفت : رسول خدا صلى الله عليه و آله شنيد كه زنى در روزِ روزه جاريۀ خود را دشنام داد ، حضرت طعامى طلبيد ، آن زن را گفت : بخور ، زن گفت : من روزهام، فرمود : چگونه روزهاى كه جاريۀ خود را دشنام دادى ؟ روزه از خوردن وآشاميدن تنها نيست ، بدرستى كه حق تعالى روزه را حجابى گردانيده است از ساير امور قبيحه از كردار بد و گفتار بد ، چه بسيار كماند روزهداران و چه بسيارند گرسنگى كشندگان 1 .
و حضرت امير المؤمنين عليه السلام فرمود كه : چه بسيار روزهدارى كه بهرهاى نيست او را از روزه به غير از تشنگى و گرسنگى، و چه بسيار عبادت كنندهاى كه نيست او را بهرهاى از عبادت به غير تعب ، اى خوشا خواب زيركان كه بهتر از بيدارى و عبادت احمقان است، و خوشا افطار كردن