207
2- مسح پا به جاى شستن
سؤال: چرا شيعيان به جاى شستن، پاها را مسح مى‌كنند؟
پاسخ: مسح پاها در وضو پشتوانه قرآنى و حديثى دارد، اكنون هر دو را به صورت موجز بيان مى‌كنيم:
ظاهر آيه ششم سوره مائده حاكى از آن است كه انسان نمازگزار به هنگام وضو دو وظيفه دارد: يكى شستن (در مورد صورت و دست) و ديگرى مسح (در مورد سر و پاها). اين مطلب از تقارن و مقايسه دو جمله زير روشن مى‌شود:
1. «فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرٰافِقِ»;
2 .«وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ».
چنانچه ما اين دو جمله را به فرد عرب زبانى كه ذهن او مسبوق به اختلافات فقهى نباشد ارائه كنيم، بى‌ترديد خواهد گفت كه طبق اين آيه وظيفه ما نسبت به صورت و دست، شستن; و نسبت به سر و پاها، مسح است.
از نظر قواعد ادبى، لفظ «أرجلكم» بايد عطف بر كلمه «رؤسكم» باشد كه نتيجه آن همان مسح پاهاست، و نمى‌توان آن را بر لفظ پيشين «وأيديكم» عطف كرد كه نتيجه آن شستن پاها مى‌باشد؛ زيرا لازمه آن