67

2. وسعت دايره حلال

از جمله امتيازات شريعت اسلامى كه باعث شموليت وعموميت دايره آن شده، مسئله توسعه در حلّيت وگسترش دايره حليّت است. در نظر اسلام، اصل اولى حليّت وطهارت است. هر چيزى براى انسان حلال وپاك است مگر آنكه خلاف آن به طور علم واطمينان ثابت شده باشد.

خداوند متعال مى‌فرمايد:

(وَ مٰا كُنّٰا مُعَذِّبِينَ حَتّٰى نَبْعَثَ رَسُولاً) (اسراء: 15)

و ما هرگز ]قومى را [مجازات نخواهيم كرد مگر آنكه پيامبرى مبعوث كرده باشيم.

و نيز مى‌فرمايد: لاٰ يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْساً إِلاّٰ وُسْعَهٰا ؛ «خداوند هيچ كس را، جز به اندازه توانايى‌اش تكليف نمى‌كند». (بقره: 286)

در حقيقت كارهاى مباح وحلال، ناشى از واقع امر وملاكات اقتضايى است كه مولى درصدد آن است كه انسان را نسبت به آن امور وافعال آزاد بگذارد.

پيامبراكرم(ص) فرمود:

چه شده است گروهى را كه از رخصت‌ها ومباحات الهى اعراض مى‌كنند؟ به خدا سوگند كه من داناترين آنان به خدايم واز همه بيشتر از او خشيت دارم. ¹خداوند متعال مى‌فرمايد:

(قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللّٰهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبٰادِهِ وَ الطَّيِّبٰاتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ