1) . ابن‌كثير در ذيل آيه إِيّٰاكَ نَعْبُدُ وَ إِيّٰاكَ نَسْتَعِينُ مى‌گويد: «عبادت» در لغت برگرفته از واژه «ذلت» (فرمان‌بردارى و تسليم شدن) است. وقتى گفته مى‌شود «طريق معبد» (راه هموار) و «بعير معبد» (شتر راهوار و آرام رو) يعنى «مذلل» (فرمانبردار و غير سركش). در اصطلاح شرع عبارت است از چيزى كه كمال محبت، خضوع و خشوع را در خود جمع كرده است. بنابراين، هرگونه دعايى، عبادت نيست؛ چنان‌كه هركس از مرده‌اى چيزى خواست، به عبادت او نپرداخته است. درخواست از زنده نيز به معناى عبادت او نيست؛ زيرا دعا با محبت و خضوع تلازم ندارد. در آيه شريفه، مفعول بر فعل مقدم شده و تكرار گرديده است. دليل اين امر، افادة حصر و اهتمام بر عبادت خداوند است؛ به اين معنا كه جز تو هيچ كس را نمى‌پرستيم و جز به تو توكل نمى‌كنيم. اين همان كمال طاعت و بندگى است. بازگشت همه دين به اين دو معناست؛ زيرا اولى به معناى نفس شرك و برائت‌جويى از اين عمل است. دومى نيز برائت‌جويى از هرگونه قدرتى به جز قدرت خداوند است. إِيّٰاكَ نَسْتَعِينُ به معناى تفويض امور به خداوند عزّوجلّ است. (مختصر ابن‌كثير، ج1، ص22. همچنين ر.ك: تفسير قرطبى، ج1، ص145). شيخ ابوحامد مى‌گويد: «عبادت» واژه‌اى براى بالاترين اندازه خضوع و خشوع با شرط وجود نيت تقرب است. اين واژه براى كسى به كار مى‌رود كه نهايت تعظيم در برابر او مدّ نظر است و در اصطلاح شرع به معناى امتثال امر خداوند است همان‌گونه كه فرمان داده، از اين حيث كه اين فرمان خداست. به اين شرط كه امتثال امر، با مبادرت به انجام كار و با كمال حب، خضوع و تعظيم همراه باشد. براءة الحنيفيين، ص124 به بعد، با كمى دخل و تصرف.

2) . محمد حسنين العدوى المالكى، يكى از اعضاى جمعيت علماى برجسته الازهر است كه تأليفات بسيارى از خود به جاى گذاشته است.