61پس تك تك اعمال، عبادت است و در انجام تمام اعمال بايد جنبه ربوبيت خداوند را در نظر بگيريم و آگاهانه عمل كنيم.
هادوى: يكى از مراحل اين كار دانستن احكام است، ولى اصرار روحانيون بر رعايت احكام باعث مىشود كه زائران بيشتر به ظاهر احكام توجه كنند و از باطن آن غفلت كنند. يكى از موارد بحث، نيت است. روحانيون به زائران القا مىكنند كه نيت را به اشكال مختلف به زبان جارى كنند و مثلاً بگويند كه: من مُحرم مىشوم به احرام حجه الاسلام از طرف خودم و.... اين باعث مىشود كه زائر از حقيقت حج غافل شود و به اين نكته توجه نكند كه او با اراده خود دارد بعضى چيزها را بر خود حرام مىكند تا فقط خودش بماند با منشها و ابعاد درونى اش. اما اصرار روحانيون براى توجه به ظاهر احكام باعث مىشود كه زائران با پوسته ظاهرى احكام درگير شوند و گاهى دغدغه زائران براى توجه به ظاهر تا حدى پيش مىرود كه از باطن غافل مىشوند و مىخواهند هر چه زودتر اعمال حج و عمره تمام شود و هيچ لذتى از آن اعمال نمىبرند.
پيچيده كردن اعمال حج خوب نيست و موجب غفلت از حقيقت اعمال مىشود. بايد آرامش را در زائران ايجاد كرد.
براى كاربردى كردن اين مسائل بايد از سخت گيرى در احكام و نيت و.... پرهيز كرد؛ وقتى حج گزار از شهر خودش حركت مىكند، در واقع نيت به جا آوردن حج را داشته است و همين كافى است، ولى گاهى سخت گيرىها به حدّى است كه حج گزاران در اعمال عبادى روزانه خود نيز دچار وسواس مىشوند و بعد از حج ممكن است علاقه آنها به عبادات كاهش پيدا كند و يكى از موانع