98مسلمانان اجماع دارند كه پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) اشرف مخلوقات است.
اما بنابر فرض سوم غلو ثابت نمىگردد; زيرا اگر مذهبى از مذاهب اسلامى، براساس دلايل برگرفته از كتاب و سنت معتقد شود كه منزلت و مقام وسطى وجود دارد كه پايينتر از مقام پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) و بالاتر از مقام ديگر مسلمانان است و اين مقام به افراد معينى داده شده اين اعتقاد غلو نيست زيرا تجاوز به حد توحيد و نبوت در آن وجود ندارد. به راستى اگر اين اعتقاد را غلو بدانيم، بايد همه مسلمانان را اهل غلو بشماريم; زيرا همه آنان اعتقاد به وجود اين مقام دارند; لكن در مصداق آن اختلاف كردهاند. برخى اصحاب پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) را مصداق آن مىدانند و برخى ديگر اهل بيت آن حضرت را.
حال به بررسى تفصيلى فرضهاى سه گانه مىپردازيم.
*فرض اول و دوم
شكى نيست كه تاريخ اسلام در سه قرن اول، شاهد نهضتهاى فكرى افراطى بوده است كه اين تفكرها بر سه اصل استوار بودند:
1. اعتقاد به الوهيت برخى از اشخاص:
گروهى معتقد به الوهيت امام على(عليه السلام)، عدهاى معتقد به الوهيت پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم); برخى ديگر معتقد به الوهيت حضرت آدم و پيامبر بعد از او; گروهى معتقد به الوهيت برخى از ائمه; جمعى معتقد به الوهيت محمد بن اسماعيل فرزند امام صادق(عليه السلام); عدهاى معتقد به الوهيت ابى الخطاب محمد بن زينب مولاى بنى اسد و برخى معتقد به الوهيت ديگران شدهاند كه در كتابهاى ملل و نحل بيان شده است. 1
2. اعتقاد به پيامبرى برخى از اشخاص:
غرابيه اعتقاد به پيامبرى امام على(عليه السلام) دارند، و مىگويند جبرئيل اشتباه كرد وحى را بر پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) نازل نمود. برخى ديگر اعتقاد به پيامبرى مغيرة بن سعيد مولاى بجليه در كوفه و گروهى اعتقاد به