متن کتاب محدوده طواف - جلد 1 - صفحه 63

(7 تا 129)

3-2. سند روايت

استناد به روايت محمد بن مسلم در لزوم طواف بين بيت و مقام مبتنى بر تماميت دو مقدمۀ ذيل است:

مقدمه اول: تمام رجال مذكور در سند «ثقه» هستند؛ توضيح اين مقدمه اين چنين است:

اول. محمد بن يعقوب: محمد بن يعقوب بن اسحاق ابو جعفر الكلينى، بزرگ محدث شيعه و صاحب تاليف دائر المعارف حديثى شيعه كتاب شريف كافى است، كه در راس سده سوم هجرى، ظهور كرد. جلالت مرحوم كلينى و مرجعيت علمى ايشان به حدى بوده است كه دانشمندان بقيۀ مذاهب اسلامى نيز وى را مورد توثيق قرار داده‌اند. ¹دوم. محمد بن يحيى العطار: از محمد بن يحيى ابوجعفر العطار القمى روايات فراوانى در كتب روائى شيعه موجود است و فردى مورد اعتماد مى‌باشد. ² دانشمندان رجالى اعم از متقدمين و متأخرين وى را توثيق كرده‌اند.

سوم. محمد بن احمد: محمد بن احمدبن يحيى بن عمران الاشعرى القمى أبوجعفر ثقه و مورد اعتماد بوده است. ³ ايشان صاحب كتاب «نوادر الحكمه» مى‌باشد و هرچند درباره آن كتاب و روايات آن اختلافاتى وجود دارد ⁴ ولى درباره خود وى اتفاق است كه، «كان ثقة فى الحديث».

چهارم. محمدبن عيسى: محمدبن عيسى بن عبيد بن يقطين، مولى بنى اسد، توسط نجاشى و كشى توثيق شده است. گفتنى است كه به غير از مرحوم شيخ طوسى ⁵، بقيه رجاليون اعم از قدماء و متأخرين

1) . ابن حجر گويد: وى از روساى محدثان شيعه، در ايام مقتدر عباسى است. علامه، در خلاصه، و نجاشى در رجال، گويند: كلينى، در حديث از همه موفق تر است، كتاب كافى را در طول بيست سال فراهم آورد. شهيد ثانى، در شرح درايه گويد: كافى، از ميان چهارصد كتاب، از چهارصد مولف (اصول اربعما) گردآورى شده است. مجلسى اول در آغاز روض المتقين گويد: آنچه از پى جوئى كتب احاديث، به دست مى‌آيد اين است كه از ميان مولفان كتب اربعه، اعتماد بر كلينى بيش از ديگران است. احاديث كافى شانزده هزار و صد و نود و نه حديث است. وى تمام زمان غيبت صغرى (260 - 329) را درك كرد و به سال 328 - 329 كه آغاز غيبت كبرى است درگذشت. («مبادى فقه و اصول»، ص 399 -400، موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران)

2) . «معجم رجال الحديث»، ج 18، ص 30؛ جامع الرواة، اردبيلى، ج 2، ص 213،چاپ كتابخانه آيت‌الله مرعشى

3) . «معجم رجال الحديث» , ج 15، ص 44؛ جامع الرواة، اردبيلى، ج 2، ص 632،چاپ كتابخانه آيت‌الله مرعشى

4) . در مورد وى گفته شده كه از ضعفا روايت مى‌كرده و به احاديث مرسل اعتماد مى‌نموده است

5) . شيخ طوسى در «فهرست» و «رجال» او را تضعيف كرده است و نسبت به غلو به وى داده و همچنين او را از مستثنيات نوادر الحكمه توسط ابن بابويه دانسته است. ايشان مى‌فرمايد: «ضعيف، استثناه ابوجعفر محمدبن على بن بابويه عن رجال نوادر الحكمة و قال: لا اروى ما يختص برواياته، و قيل انه يذهب مذهب الغلاة» «الفهرست»، تصحيح سيد محدم صادق آل بحرالعلوم، شماره 601، ص 140 و 141، همچنين؛ «رجال الطوسى»، اصحاب الهادى(ع)، و فى من لم يرو عن الائمه(ع)، ص 511، چاپ نجف. مهمترين اشكال بر «محمدبن احمد بن يحيى» اين است كه روايات محمدبن احمد از محمدبن عيسى جزء استثناءات «ابن وليد» است و شيخ، همين استثناء را دليل بر ضعف گرفته است. در حاليكه؛ آنچه نجاشى از شيخ صدوق از ابن وليد نقل مى‌كند اين است كه متفردات محمدبن عيسى از كتب يونس مورد استثناء ابن وليد است و نه همه روايات وى. («معجم رجال الحديث»، ج 17،ص 113 - 114) همچنين در تعارض بين تضعيف شيخ و توثيق نجاشى، توثيق نجاشى مقدم است، به علاوه با توجه به شيوع اتهام غلو در قرون اوليه به ويژه به واسطه اعتقاد بعضى بزرگان به مقامات عاليه براى ائمه(ع) تضعيف شيخ قابل خدشه مى‌شود.

مشخصات کتاب

محدوده طوافجلد:1نویسنده:برکت رضایی، روزبهناشر:مشعرمحل نشر:تهران - ایران

دریافت فایل ارجاع:

BibTex | Endnote

سایر جلدهای کتاب:

جلد 1