127 گرچه در اين حديث پيامبر اكرم(ص)اصحابش را بين حلق و تقصير مخيّر كرده وليكن گفتهاند كه حلق براى مردان افضل است. زيرا هم سيره پيامبر اين چنين بوده و هم رواياتى آن را اثبات مىكند.
امّا از سيره; به فعل پيامبر در حجةالوداع استناد كردهاند، چه اينكه حضرت در حجةالوداع حلق كرد.
و از روايات; پيامبر سه بار فرمود: «خدايا! حلق كنندگان را بيامرز» و در مرتبه چهارم تقصير كنندگان را نام برد.
«روى انّ رسولالله(ص)قال: اللهم ارحم المحِلّقين. قالوا: و المقصّرين يا رسولالله؟! قال: اللهم ارحم المحِلّقين. قالوا: و المقصّرين يا رسولالله؟! قال: اللهم ارحم المحلّقين. قالوا: والمقتصرين يا رسولالله؟! قال والمقصّرين.» 1 آرى پيامبر در اين حديث سه بار فرمود: خدايا حلق كنندگان را رحمت كن و هر بار اصحاب از مقصرين مىپرسيدند و منتظر جواب بودند كه رسول خدا بار چهارم تقصير كنندگان را دعا كرد.
مسائل حلق و تقصير:
مسأله: كسى كه موى سر خود را به عسل يا صمغ و يا ختمى و مانند آن براى رفع شپش و نظير آن چسبانيده باشد، به فتواى عده بسيارى از اماميه، بين حلق و تقصير مخير است. وليكن به فتواى بعضى از متأخرين به احتياط واجب بايد حلق كند. حنفيان نيز حلق و تقصير را مساوى مىدانند. 2 ولى به اعتقاد مالكيان، شافعيان و حنابله، بايد حلق كند. 3 مسأله: به اتفاق جميع فقها، حلق بر زنان ثابت نيست بلكه وظيفه آنان تقصير است.
مسأله: كسى كه در قسمت جلوى سر مو ندارد، آيا واجب است تيغ اصلاح را به سر خود بكشد؟ اين مسأله اختلافى است; جمعى از فقهاى اماميه و به متابعت از آنها ابوحنيفه، 4 به وجوب آن فتوا دادهاند كه ظاهر روايات نيز مؤيّد اين فتوا است.
ولى مالكيان، شافعيان و حنابله به استحباب آن فتوا دادهاند چون ظاهرِ رواياتى را كه بر «وجوب» دلالت مىكرد، به «استحباب» حمل كردهاند.
مسأله: اگر حاجى قبل از آنكه در منى حلق يا تقصير نمايد به مكّه كوچ كند، آيا واجب است دوباره به منى برگردد؟