68به هر روى ما در اينجا سخن خود را با كلامى از دو متفكر متقدم و متأخر اهل سنت به پايان مىرسانيم.
ابن خلدون در مقدمه خود مىگويد: فقه اهل سنت در مصر منقرض شد و با پيدايش دولت شيعه فاطمى فقه اهل بيت در جهان اسلام حرف نخست را مىزد و همچنان گسترش داشت حتى زمانى كه دولت فاطمى هم از بين رفت در عراق و... گسترش داشت.
دكتر بدران ابوالعينين (داراى درجه جهانى استادى در شريعت اسلامى) مىگويد:
مذاهب شيعه امامى و زيدى در گذشته توسعه زيادى داشتند كه به عنوان نمونه مىتوان به فاطميان در مغرب اشاره كرد. 1
2- زيدى: اين مذهب منسوب به زيدبن علىبن زين العابدين عليه السلام مىباشد اين مذهب نخست در كوفه نشو و نمو يافته و سپس به يمن منتقل شد.
از جمله اصول مهم اين مذهب عبارتند از ايمان به كتاب (قرآن) سنت، امر به معروف و نهى از منكر و جهاد با ظالمين. در مورد تاريخچه اين مذهب و علت قيام و شهادت زيد آنچه مهم است اين است كه زيد علت قيام خود عليه حكومت وقت را امر به معروف و نهى از منكر مىدانست ولى ادعاى امامت نداشت و قصد نداشت تا مذهبى براى خود تشكيل دهد و اين افراد بعد از او بودند كه اين مذهب را منتسب به او كردند و نكته ديگر اينكه ابوحنيفه با زيد بيعت كرد و نظر زيد راجع به خلفا اين است كه على عليه السلام افضل صحابه بود ولى به خاطر مصالح مسلمين خلافت به ابوبكر تفويض گرديده است.
از جمله مشتركات فقه زيدى و امامى در موارد زير است: