72شكى نيست كه اين صفاى باطنى يك روزه به دست نمىآيد، بلكه محصول سالها كوشش است. در پرتو اين تلاشها، اين صفت نفسانى، ملكه وجود آدمى مىشود و در جانش ريشه مىدواند و به آسانى از بين نمىرود. وقتى آدمى به اين مقام رسيد و بيگانگان را از باطن خود بيرون راند و تنها تكيهگاه خود را خداوند دانست، از هيچ قدرتى نمىهراسد و تنها از خدا مىترسد و بس. حضرت على عليه السلام مىفرمايد:
مَنْ حَسُنَتْ سَرِيرتُهُ لَمْ يَخَفْ احَداً. 1
آن كس كه باطنش پاك باشد، از هيچكس نمىترسد.
لازمه پاكى باطن، رعايت حسن و پاكى ظاهر نيز هست، نه اينكه به بهانه اينكه دلت پاك باشد، ظاهرى ناپاك و ديدهاى آلوده به گناه داشته باشيم. همچنانكه در سخنى ديگر كه اهل سنت روايت كردهاند، حضرت مىفرمايد:
مَنْ حَسُنَتْ عَلٰانِيَتُه فَنَحُنُ لِسَرِيْرَتِهِ ارْجىٰ. 2
كسى كه ظاهرش پاك و نيكو باشد (ما به باطن چنين شخصى اميدوارتريم).
اداى حقوق
اداى حقوقالله و حقوقالناس از مال و زندگى خود بسيار لازم و ضرورى است. شايد معامله با خداوند و جلب رضايت او در روز حساب آسان باشد، ولى به دست آوردن رضايت مردم بسيار مشكل است.
ازاينرو، بايد تمام همت و تلاش خود را براى اداى حقوق آنها انجام داد.