69
آن كسى كه نمىداند، از فرا گرفتن حيا نكند و آن كسى كه از او درباره چيزى كه نمىداند، بپرسند، از گفتن نمىدانم حيا نكند.
پرهيز از شتابزدگى
تصميم شتابزده و غيرمنطقى نه تنها مشكلى را حل نمىكند، بلكه چهبسا روزنههاى گشايش را هم به روى آدمى مىبندد. انسان عاقل هميشه با احتياط و تأمل عمل مىكند، ولى برخى از انسانها از روى عصبانيت، تصميمهاى شتابزده مىگيرند و تمام راهها را بر خود مىبندند و سپس دچار پشيمانى مىشوند. در حقيقت، آنها چوب بىاحتياطى و شتابزدگى خود را مىخورند. اگر اندكى فكر مىكردند يا پس از مشورت كافى گام برمىداشتند، شايد نه تنها درها به رويشان بسته نمىشد، بلكه درهاى تازهاى هم به رويشان گشوده مىشد. موفقيت از آنِ كسانى است كه با چشم باز و دورانديشى گام برمىدارند. تمام جنبههاى موضوع را بررسى مىكنند و با مشورت و حساب و كتاب به كارى دست مىزنند. حضرت على عليه السلام مىفرمايد:
لا تُغْلِقْ بٰابٰاً يُعْجِزُكَ افْتِتٰاحُهُ. 1
درى را كه نمىتوانى باز كنى، به روى خود مبند.
پرسشگرى
انسان، كنجكاو و پرسشگر است و دوست دارد از محيط اطراف خود اطلاعات تازهاى به دست آورد. انسان عاقل و خردمند وقتى چيزى را نمىداند، از ديگران مىپرسد و معمولاً هم پس از پرسيدن از چند نفر به