54
(قناعت) كمخواهى
كمخواهى و زيادهخواهى به انتظار افراد از زندگى مادى بستگى دارد.
آدمى اگر از ابتدا به قناعت و صرفهجويى عادت كند، از زندگى ساده و بىآلايش لذت مىبرد، همچنانكه زيادهخواهان نيز همّ و غم خود را براى تجملگرايى و زرق و برق دنيا به كار مىبندند. انسان بايد بداند ارج و قرب او در پرتو دارايى و مال و منال دنيا نيست. چه بسيار انسانهايى كه از مال دنيا چيزى ندارند، ولى محبوب قلبها و دوستداشتنىترين افراد هستند. مصرفگرايان هر چند به زندگى تجملى عادت كردهاند، ولى با تمرين مىتوانند از مصرف خود بكاهند و به تدريج، به وضع جديد عادت كنند. كم كردن تدريجى مصرف، برنامه خوبى براى كاهش مصرف است. اينان اگر اندكى از مصرف بىرويه خود بكاهند، مىتوانند به همنوعان خود يارى رسانند تا آنان گرسنگى نكشند. به يقين، لذتى كه از كمكرسانى به همنوعان مىبرند، بسيار بيشتر از پرخورى است. افزون بر اين، رضاى الهى را نيز به دست مىآورند. كمخورى، كمخوابى و حركت در مسير تعادل، به تمرين نياز دارد و با نيروى اراده مىتوان زيادهخواهىها را كنترل و به تدريج به وضع جديد عادت كرد. حضرت على عليه السلام درباره صرفهجويى مىفرمايد:
مَنِ اكْتَفىٰ بِالْيَسيِرِ اسْتَغْنىٰ عَنِ الْكَثِيرِ. 1
هر كس به اندك بسنده كند، از بسيار بىنياز مىشود.
و همه اين امور در سايه تدبير و برنامهريزى درست امكانپذير است، چنانكه آن حضرت بنابر نقل اهل سنت مىفرمايد: