309آن چاه آب خورد و دابه خود را به سدرهاى كه در آن زمين بود بر بست.
صاحب تاريخ مىگويد: اين بئر معروف نيست.
بئر انس بن مالك بن النضر - رضى اللّٰه عنه
از انس مروى شده كه رسول - صلىاللّٰه عليه وآله وسلم - در چاه خانۀ او آب دهان مبارك خود را انداخته پس چنان شده كه در مدينه چاهى خوش آبتر از آن نبوده و غير اين نيز احاديث ديگر در باب اين چاه مبارك وارد شده.
صاحب تاريخ مىگويد: ابن شبّه بيان نموده كه دار انس در بنى حديله بوده و مىگويد كه ملخص مىشود از كلام او كه مرجح آن است كه اين چاه همان چاهى است كه امروز معروف است به رباطيّه وقف رباط يمنه 1 در شامى حديقه معروف به روميه در نزديكى دار فحل و آبش شيرين است.
بئر اهاب
مروى شده كه پيغامبر - صلىاللّٰه عليه وآله وسلم - در آن چاه آب دهان مبارك خود را انداخته و ايضاً مروى شده كه آن حضرت - صلىاللّٰه عليه وآله وسلم - بيرون شد تا كه به بئر اهاب آمد و گفت نزديك است كه بنيان يعنى بنا و معمورى به اينجا رسد و حال آنكه آن موضع در حرۀ غربى بود و از آنچه گفتهاند چنان ملخص مىشود كه اين همان چاهى است كه امروز معروف است به زمزم و در طرف جدار قبلى حديقه آثار بناى قديم هست كه ظاهر در آن است كه اثر قصر اسماعيل بن الوليد بن هشام است كه نصف آن چاه را خريده بود و مطرى گفته كه لايزال اهل مدينه قديماً و حديثاً از آن چاه تبرّك مىجويند و آب آن را به آفاق عالم همچو زمزم نقل مىكنند.
بئر البُصه
البصه به ضم باى موحده و تخفيف صاد مهمله، چنان كه بر السنۀ اهل بلد داير است و مجد گفته كه به تشديد است گويا از بَصّ الماء به معنى رشح است.